İşçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu, 2025 yılında geçerli olacak asgari ücreti belirlemek için ilk toplantısını yarın yapacak. Toplantıya Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ev sahipliği yapacak. İşçi tarafını TÜRK-İŞ, işveren tarafını ise Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) temsil edecek.
Mevcut Asgari Ücret Ne Kadar?
Halen yürürlükte olan asgari ücret, brüt 20 bin 2 lira 50 kuruş, net 17 bin 2 lira 12 kuruş olarak uygulanıyor. Bir işçi için işverene toplam maliyeti ise 23 bin 502 lira 94 kuruşu buluyor. Bu maliyetin 20 bin 2 lira 50 kuruşunu brüt asgari ücret, 3 bin 100 lira 39 kuruşunu sosyal güvenlik primi ve 400 lira 5 kuruşunu işveren işsizlik sigorta fonu oluşturuyor.
Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kimlerden Oluşuyor?
Asgari ücret, yasa gereği işçi, işveren ve hükümetten beşer temsilciden oluşan 15 kişilik Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Bu yılki komisyonda, TÜRK-İŞ heyetine Genel Başkan Yardımcısı Ramazan Ağar başkanlık edecek. Komisyonun işçi temsilcileri arasında aşçı Selma Sayın, kuaför Nihan Koçak, taşeron işçi Durmuş Öztürk ve basın mensubu Sezer Özseven yer alacak. İşveren tarafını ise TİSK temsil edecek. Komisyon, Aralık ayı boyunca dört kez toplanarak yeni asgari ücret rakamını belirleyecek.
Asgari Ücret Neden Önemli?
Asgari ücret artışı, sadece bu ücretle çalışanları değil, işsizlik maaşı, kıdem tazminatı, Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri, askerlik ve doğum borçlanması, stajyer ücretleri gibi birçok kalemi doğrudan etkiliyor. Ayrıca, toplu iş sözleşmelerinde de referans alınarak, daha yüksek ücret alan çalışanların maaşlarına da dolaylı bir etki yapıyor. Bu nedenle, asgari ücret değişikliği milyonlarca kişiyi ilgilendiriyor.
Zam Beklentileri Ne Yönde?
Asgari ücretteki olası zam oranları konusunda farklı senaryolar masada. Geçtiğimiz haftalarda Merkez Bankası'nın yaptığı enflasyon beklenti revizyonu, asgari ücret zammı konusunda da ipuçları verdi. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, "Çalışanları enflasyon karşısında ezdirmeyeceğiz" açıklamasında bulunurken, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de "piyasa dengesini bozmayacak, rekabet gücünü zayıflatmayacak bir artış" hedeflediklerini belirtti.
Ekonomist ve mali müşavirlerin tahminlerine göre olası zam oranları şu şekilde:
%25 zam: Asgari ücret 21 bin 250 TL %30 zam: Asgari ücret 22 bin 102 TL %35 zam: Asgari ücret 22 bin 952 TL %40 zam: Asgari ücret 23 bin 802 TL %50 zam: Asgari ücret 25 bin 503 TLMali müşavir İsmet Çetinkaya, "Yüzde 25'lik bir artış olacağını düşünmüyorum" diyerek, asgari ücretin yüzde 38 oranında artırılabileceğini öne sürdü. Bu durumda, 2025 yılı asgari ücretinin 23 bin 462 lira civarında olabileceği tahmin ediliyor.
TÜRK-İŞ Başkanı Ergün Atalay'dan Açıklama
TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay, asgari ücretin insanların "insanca yaşayabileceği" bir seviyede olması gerektiğini vurguladı. Atalay, Zonguldak'ın Kozlu ilçesinde yaptığı açıklamada, işçilerin geçim sıkıntısına dikkat çekerek şunları söyledi:
"Geçinmeyle ilgili insanların sıkıntısı var. Onun için bizim komisyonun hükümetin önüne götüreceği taleplere kulak vermeleri gerekiyor. Asgari ücrete bir rakam koyarsın ama enflasyon devam ettiği sürece asgari ücretin bir anlamı kalmaz. Asgari ücret bir noktaya gelsin ama enflasyonu da kontrol altına alsınlar."
Atalay, MÜSİAD’ın asgari ücretle ilgili önerilerine de tepki göstererek, işverenlerin asgari ücretli çalışanların koşullarını anlaması gerektiğini ifade etti.
"Bu ülkede patrona da ihtiyaç var, işçiye de ihtiyaç var. Ancak işverenler, asgari ücretlinin eline geçen miktara ve bu parayla nasıl geçindiğine bir baksınlar. O rakamla kaç gün geçinilebileceğini düşünsünler." dedi.
TÜRK-İŞ, DİSK ve HAK-İŞ'in asgari ücret konusunda ortak açıklama yaparak, taleplerinin dikkate alınmasını istediğini belirten Atalay, "Emeklinin, asgari ücretlinin talebine kulak versinler" çağrısında bulundu.
Asgari Ücret Nasıl Belirleniyor?
Asgari ücret, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı tarafından toplantıya çağrılan Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirleniyor. Komisyon, en az 10 üyenin katılımıyla toplanarak oy çokluğuyla karar alıyor. Oy eşitliği durumunda, başkanın bulunduğu taraf çoğunluk kabul ediliyor. Bu nedenle hükümet temsilcilerinin oyları belirleyici oluyor.
İşverenlerin Beklentisi Ne?
İşveren temsilcileri, asgari ücret artışının dengeli olması gerektiğini savunuyor. TİSK, işletmelerin maliyet artışlarına karşı korunması gerektiğini belirterek, rekabet gücünün korunmasına dikkat çekti. İşverenler, maliyet artışlarının işletmeler üzerindeki yükü artırabileceğini, bu nedenle artışın makul seviyede olması gerektiğini ifade ediyor.
Sonuç Olarak Ne Bekleniyor?
Asgari ücret görüşmeleri, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinin talepleri doğrultusunda dört toplantı ile sonuçlandırılacak. İlk toplantı yarın yapılacak ve bu süreçte işçi, işveren ve hükümet temsilcileri taleplerini sunacak.
Bu yıl asgari ücrete yüzde 30 ile 40 arasında bir zam yapılabileceği konuşulurken, net rakam Aralık ayı sonunda belirlenecek. Özellikle çalışanların yaşam standartlarını yükseltecek, enflasyona paralel bir artış yapılması yönünde beklentiler yüksek. Komisyonun vereceği karar, milyonlarca çalışanı doğrudan etkileyecek.