Türkiye ile Irak arasında 1973 yılından bu yana yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla sona erecek. Türkiye, bu anlaşmanın ardından yeni ve canlı bir dönem başlatmayı hedefliyor. 52 yıllık anlaşmanın, günümüz şartlarına göre yeniden düzenlenmesi planlanıyor. Konuyla ilgili Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete'de yayımlandı. Buna göre, Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, protokoller ve diğer ilgili düzenlemeler 27 Temmuz 2026 tarihinden itibaren geçerliliğini kaybedecek.
52 yıllık anlaşmanın sona ermesinin ardından, iki ülke arasında petrol akışının yeniden başlaması için yeni bir anlaşma yapılması hedefleniyor. Bu süreçte, 2 yılı aşkın süredir kapalı olan hattın tekrar aktif hale getirilmesi planlanıyor. Erbil ve Bağdat yönetimleri arasında petrol gelirlerinin paylaşımına yönelik süren tartışmalar nedeniyle 25 Mart 2023’te kesilen petrol akışının yeniden sağlanabilmesi için anlaşmanın günümüz dinamiklerine uygun şekilde revize edilmesi gerekiyor.
Irak merkezi hükümeti ile Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) arasındaki petrol gelirleri paylaşımı konusunda 17 Temmuz 2025 tarihinde varılan yeni anlaşma, petrol akışını tekrar başlatmaya olanak tanıyacak. Bu anlaşma çerçevesinde, IKBY’nin günlük en az 230 bin varil petrolü Bağdat’a teslim etmesi kararlaştırıldı. Bunun karşılığında, IKBY'ye her bir varil için 16 dolar avans ödenmesi öngörüldü.
Yeni gelişmeler ışığında, Türkiye enerji konusunda hem Irak merkezi hükümetiyle yeni bir zemin kurmayı, hem de IKBY ile ilişkilerini yeniden tanımlamayı hedefliyor. Türkiye, 52 yıllık anlaşmayı gözden geçirerek, bugünün petrol ticareti dinamiklerine uyacak şekilde revize edilmesini sağlamak amacıyla diplomatik çalışmalar yürütecek. Bu yeni anlaşmayla birlikte, günlük 1.4 milyon varil kapasiteye sahip hattın yeniden faaliyete geçmesi hedefleniyor. Irak’ın, hattın kapalı kaldığı 25 Mart 2023 tarihinden bu yana yaklaşık 25 milyar dolar zarar ettiği belirtiliyor.
27 Ağustos 1973’te Türkiye ile Irak arasında imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 1976 yılında hattın ilk fazının işletmeye alınmasıyla hayata geçmişti. Bu anlaşma, 2010 yılında yenilenmiş ve 15 yıl süreyle uzatılmıştı. Şimdi, 52 yıllık anlaşma yeniden şekillendirilecek ve bölgedeki enerji dinamiklerine uyum sağlayacak şekilde revize edilecek.