ABD ile İran arasında Pakistan’da yapılan kritik temaslardan kalıcı ateşkes çıkmadı. Yaklaşık 21 saat süren görüşmelerin ardından taraflar masadan anlaşma olmadan ayrıldı. Sürecin neden sonuç vermediğine ilişkin ayrıntılar da netleşmeye başladı. ABD yönetimi, masaya son teklifini koyduğunu ve bunun kabul edilmediğini açıkladı. İran ise Washington yönetimini süreci zorlaştıran talepler ortaya koymakla suçladı. Taraflar arasındaki görüş ayrılığının, yalnızca ateşkes başlığıyla sınırlı kalmadığı görüldü. Küresel enerji hattı açısından kritik önem taşıyan Hürmüz Boğazı, İran’ın elindeki zenginleştirilmiş uranyum stoku ve dondurulmuş milyarlarca dolarlık varlık konusu, müzakerelerin en sert başlıkları arasında yer aldı. Ortaya çıkan tablo, Orta Doğu’daki gerilimin yeniden tırmanabileceğine işaret ederken, enerji piyasaları ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından da dikkatlerin yeniden bu hatta çevrilmesine yol açtı.
Hürmüz Boğazı Ve Uranyum Stoku Anlaşmazlığın Merkezinde Yer Aldı
Görüşmelerde öne çıkan ilk başlık, küresel enerji taşımacılığı açısından büyük önem taşıyan Hürmüz Boğazı oldu. ABD tarafı, boğazın güvenli biçimde yeniden açılmasını isterken, İran bu konuyu masadaki en güçlü kozlarından biri olarak değerlendirdi. İkinci büyük anlaşmazlık ise İran’ın elinde bulunduğu belirtilen yaklaşık 450 kilogram zenginleştirilmiş uranyumun durumu oldu. Washington yönetimi bu materyalin tamamen devre dışı bırakılmasını talep etti. Tahran ise bu konuda geri adım atmadı. Bu iki başlık, taraflar arasındaki güven krizini daha da büyüten temel konular arasında yer aldı.
27 Milyar Dolarlık Varlık Talebi Süreci Kilitledi
Müzakerelerdeki üçüncü kritik konu ise İran’ın yurt dışında dondurulmuş yaklaşık 27 milyar dolarlık varlığının serbest bırakılması talebi oldu. İran yönetimi, bu kaynağın ekonomi açısından büyük önem taşıdığını savundu. ABD ise bu talebe olumlu yanıt vermedi. ABD’li yetkililer, sundukları teklifin son ve en güçlü teklif olduğunu belirtirken, İran cephesi sürecin aşırı talepler nedeniyle tıkandığını ileri sürdü. Görüşmelerin sonuçsuz kalmasıyla birlikte bölgede tansiyon yeniden yükseldi. Hürmüz Boğazı ile nükleer program başlıklarının, önümüzdeki günlerde küresel enerji ve güvenlik gündeminde daha fazla yer tutması bekleniyor.