Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde “Terörsüz Türkiye” hedefiyle kurulan Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu, ilk toplantısını Meclis Tören Salonu’nda gerçekleştirdi. Komisyona katılan DEM Parti temsilcilerinin açıklamaları, toplantının ardından yazılı olarak kamuoyuyla paylaşıldı. Partinin görüşlerinde, özellikle cezaevindeki siyasi tutuklular, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararları ve Abdullah Öcalan için “umut hakkı” talebi ön plana çıktı.
Toplantıya DEM Parti adına Gülistan Kılıç Koçyiğit, Meral Danış Beştaş, Saruhan Oluç ve Cengiz Çiçek katıldı. Parti temsilcilerinin yaptığı konuşmalarda, Figen Yüksekdağ, Selahattin Demirtaş, Osman Kavala, Can Atalay ve diğer siyasi tutuklulara dair AİHM kararlarına rağmen cezaevinde tutuldukları vurgulandı. Açıklamalarda, bu kararların uygulanması gerektiği ve komisyonun bu yönde bir irade ortaya koymasının önemli olduğu ifade edildi.
DEM Parti yetkilileri ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin geçmiş kararlarına atıf yaparak, Abdullah Öcalan için de “umut hakkı” talebinde bulundu. Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Sayın Öcalan bu sürecin sağlıklı şekilde ilerlemesi için çaba göstermektedir. 18 Mart 2014 tarihli kararla birlikte umut hakkının uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Bu aynı zamanda hukukun bir gereğidir."
DEM Parti’nin bu talebi, daha önce MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından yapılan açıklamalarla da gündeme gelmişti. Bahçeli, Öcalan’ın kamuoyu önünde PKK’nın sona erdiğini ilan etmesi halinde, “umut hakkından faydalanabileceğini” dile getirmiş ve bunu “sözümün arkasındayım” ifadeleriyle vurgulamıştı.
Umut Hakkı Nedir?
“Umut hakkı”, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin 2013 yılında İngiltere’deki Vinter ve diğerleri davasında verdiği kararla gündeme gelen bir kavram. Mahkeme, ömür boyu hapis cezalarının, belirli bir süre sonra gözden geçirilme ya da koşullu salıverme imkanı sunulmadan uygulanmasının, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi (işkence ve insanlık dışı muamele yasağı) ile bağdaşmadığına hükmetmişti. Bu kapsamda, Avrupa hukukunda ömür boyu hapis cezası alan mahkumlara da belirli şartlar altında “yeniden değerlendirme” hakkı tanınması gerektiği görüşü benimsenmişti.
DEM Parti, bu karara atıfla, İmralı Cezaevi'nde tutulan Abdullah Öcalan’ın da benzer bir hak kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
Komisyonun çalışmaları sürerken, gündeme gelen bu talep hem siyasi çevrelerde hem de kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. TBMM çatısı altında yürütülen bu sürecin, ilerleyen günlerde nasıl şekilleneceği ve diğer partilerin konuyla ilgili değerlendirmelerinin ne olacağı merak konusu olmaya devam ediyor.