Gecenin ortasında veya sabaha karşı aniden gözlerinizi açıp yeniden uykuya dalmakta güçlük çekiyorsanız, yaşadığınız durum düşündüğünüz kadar sıra dışı olmayabilir. Uyku uzmanlarına göre sağlıklı yetişkinler de gece boyunca birkaç kez kısa süreli olarak uyanabiliyor. BBC Türkçe’nin aktardığı bilgilere göre insan uykusu, gece boyunca kesintisiz şekilde aynı derinlikte devam etmiyor. Uyku; hafif ve derin evrelerin yer aldığı, yaklaşık 90 dakika süren döngüler halinde ilerliyor. Gece boyunca defalarca tekrarlanan söz konusu döngüler arasında kısa uyanmalar yaşanabiliyor. Uyku araştırmacıları sağlıklı yetişkinlerin gece içerisinde iki ile dört kez uyanabildiğini belirtiyor. Uyanmaların çoğu yalnızca birkaç saniye sürdüğü için kişi sabah kalktığında yaşananları hatırlamayabiliyor. Uyku fizyoloğu Stephanie Romiszewski de insanların gece boyunca hiç uyanmadan uyuması gerektiği düşüncesinin gerçeği tam olarak yansıtmadığını belirtiyor. Asıl güçlük, kısa süreli uyanmanın ardından kişinin tamamen uyanık hale gelmesi ve tekrar uyuyamayacağını düşünmeye başlamasıyla ortaya çıkabiliyor.
Sabaha Karşı Uyanmanın Nedeni Ne?
Uyku düzeni gecenin her saatinde aynı şekilde ilerlemiyor. Gecenin ilk yarısında derin uyku daha fazla görülürken sabaha yaklaşıldıkça uyku hafifliyor. Uyku hafiflediğinde çevredeki ses, ışık veya farklı küçük rahatsızlıkların kişiyi uyandırması kolaylaşabiliyor.
Sabaha karşı gerçekleşen uyanmaların daha fazla hatırlanmasının nedenlerinden biri de uyku evrelerindeki değişim olarak gösteriliyor. Kişi derin uykudaki kısa uyanmaları hatırlamazken hafif uyku sırasında gözlerini açtığında yaşananları daha kolay fark edebiliyor.
Uzmanların verdiği bilgilere göre sağlıklı yetişkinlerde gece boyunca iki ile dört kısa uyanma görülebiliyor. Dolayısıyla yalnızca gece uyanmak tek başına uyku sorunu olduğu anlamına gelmiyor.
Yeniden Uyuyamamak Kortizolle Bağlantılı Olabilir
Kısa süreli uyanmanın ardından yeniden uykuya geçmek yerine tamamen uyanmak süreci değiştirebiliyor. Kişinin “Tekrar uyuyamayacağım” düşüncesine kapılması zihinsel hareketliliği artırabiliyor ve uykuya dönüşü güçleştirebiliyor.
Sabaha yaklaşıldıkça vücudun uyanmaya hazırlanmasına yardımcı olan kortizol hormonunun seviyesi de kademeli şekilde yükseliyor. Normal şartlarda kişi söz konusu değişimi fark etmeyebiliyor.
Beynin gece uyanmayı kaygıyla ilişkilendirmesi halinde ise uyanıklığın artabileceği ve yeniden uykuya dalmanın zorlaşabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, gece içerisindeki kısa uyanmaların uyku döngüsünün doğal parçalarından olabileceğine dikkat çekiyor.