ABD Başkanı Donald Trump’ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile üzerinde anlaştığı 20 maddelik Gazze planına, Hamas cephesinden ilk değerlendirme geldi. İsmi açıklanmayan üst düzey bir Hamas yetkilisi, planın büyük ölçüde İsrail’in çıkarlarını gözettiğini belirterek teklifin “büyük ihtimalle” reddedileceğini ifade etti. Plan kapsamında öngörülen ateşkes, rehine takası ve İsrail askerlerinin belirli bölgelerden çekilmesi gibi adımların, Gazze halkının beklentilerini karşılamadığı vurgulandı.
Trump, pazartesi günü Netanyahu ile Beyaz Saray’da yaptığı görüşmenin ardından, Hamas’a yanıt vermesi için 3 ila 4 gün süre tanındığını duyurmuştu. Katar Dışişleri Bakanlığı, Hamas’ın teklifi değerlendirme aşamasında olduğunu açıklarken, salı günü Türkiye’nin de arabulucu ülkelerle birlikte katıldığı bir toplantıda sürecin mevcut durumu ele alındı. Hamas’ın karar sürecine hem Gazze içindeki hem de dışındaki üst düzey isimlerin dahil olduğu belirtiliyor.
Silahsızlanma ve Askeri Güç Maddelerine Tepki
Planın en dikkat çeken maddeleri arasında Hamas’ın silahsızlanması ve uluslararası bir askeri gücün Gazze’ye konuşlandırılması yer alıyor. Bu şartların Hamas tarafından kabul edilmesinin düşük ihtimal olduğu belirtiliyor. BBC’ye göre Hamas, uluslararası güç fikrini “yeni bir işgal biçimi” olarak değerlendiriyor. Ayrıca Filistin İslami Cihad örgütü de yaptığı açıklamayla Trump’ın önerisini kesin bir dille reddetti.
Rehinelerin serbest bırakılması konusunda planın tek seferde tüm rehinelerin teslim edilmesini şart koşması da Hamas’ın kaygılarını artırdı. Yetkililere göre, rehinelerin tümünün bırakılması halinde, İsrail’in saldırılarını artırmasından endişe duyuluyor.
Gazzeliler Ateşkes Umuduyla Bekliyor
Plan kapsamında Gazze-Mısır sınırında bir tampon bölge oluşturulması da dikkat çeken başlıklar arasında. Bu bölgenin kim tarafından kontrol edileceği ise hâlâ belirsizliğini koruyor. Hamas, bu belirsizliğin yeni gerilimlere yol açabileceğini ifade ediyor.
Netanyahu’nun plana onay vermesine rağmen İsrail askerlerinin Gazze’den çekilmeyeceğini açıklaması, planın sahadaki etkisinin sınırlı kalabileceği yönünde yorumlara neden oldu. Uzmanlar, Netanyahu’nun bu açıklamayı koalisyon ortaklarını ikna etmek için yapmış olabileceğini değerlendiriyor.
Gazze halkı ise savaşın son bulması yönünde beklenti içinde. Bazı bölge sakinleri planın içeriğinden memnun olmasa da ateşkesin sağlanması umuduyla destek verdiklerini ifade ediyor. Filistinli gazeteci Fathi Sabah, Hamas’ın planı reddetmesi durumunda İsrail’in askeri operasyonlarını yoğunlaştırabileceği uyarısında bulundu.
Salı günü İsrail’in Gazze’de düzenlediği saldırılarda 57 kişi hayatını kaybetti. Saldırılarda mülteci kampları, yardım bekleyen sivillerin bulunduğu bölgeler hedef alındı. Netzarim Koridoru yakınında insani yardım almak için bekleyen Filistinlilere ateş açıldı; olayda 18 kişi yaşamını yitirdi, onlarca kişi de yaralandı.