Ticaret Bakanlığı, ikinci el otomobil piyasasında yaşanan fiyat tartışmaları ve tüketici mağduriyetlerini azaltmak amacıyla oto ekspertiz hizmetlerine yönelik yeni bir yönetmelik taslağı hazırladı. Taslak düzenlemeyle birlikte ekspertiz ücretlerine alt ve üst sınır uygulaması getiriliyor. Ayrıca hatalı rapor düzenleyen işletmeler araçta oluşan değer kaybından doğrudan sorumlu tutulacak.
İkinci el araç alım satımında güven unsuru olarak görülen ekspertiz raporlarının standartlara bağlanması hedefleniyor. Yeni düzenleme, fiyatlandırmadan rapor itiraz sürecine, işletme yetkililerinin sicil şartlarından teknik tanımlamalara kadar birçok başlıkta değişiklik içeriyor.
Ekspertiz Ücretlerine Tavan ve Taban Fiyat Uygulaması
Taslağın en dikkat çeken maddeleri arasında fiyat düzenlemesi yer alıyor. Ticaret Bakanlığı, ilgili kamu ve meslek kuruluşlarının görüşlerini alarak ekspertiz hizmetleri için asgari ve azami fiyat aralığı belirleyecek. Ücret tarifesi tek tip olmayacak.
Fiyatlar aracın sınıfına, alınacak hizmetin kapsamına ve işletmenin bulunduğu il ya da ilçeye göre değişebilecek. Böylece hem fahiş fiyatların önüne geçilmesi hem de hizmet kalitesinin korunması amaçlanıyor.
Araç Geçmişi Tek Sistemde Toplanacak
Taslakla birlikte Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi daha etkin kullanılacak. Ekspertiz firmaları inceledikleri araçlara ait kimlik bilgilerini ve tespit sonuçlarını bakanlık tarafından belirlenen standart şablon üzerinden sisteme yüklemekle yükümlü olacak.
Bu sistem üzerinden aracın tescil durumu, muayene tarihleri, kilometre bilgileri, hasar geçmişi ve servis kayıtları gibi teknik veriler izlenebilecek. Amaç, araç geçmişinin daha şeffaf şekilde takip edilmesini sağlamak.
Hatalı Raporda İşletme Sorumlu Olacak
Düzenleme tüketiciyi korumaya yönelik önemli hükümler içeriyor. Hazırlanan raporda yer almayan bir arıza ya da hasar sonradan ortaya çıkarsa ekspertiz firması sorumlu tutulacak. Araç ile rayiç bedel arasındaki değer kaybı ya da oluşan onarım masrafları işletmenin yükümlülüğünde olacak.
Rapora itiraz etmek isteyen taraflar bilgi sistemi üzerinden beş gün içinde başvuru yapabilecek. İtirazı alan işletme en geç üç gün içinde değerlendirme yapacak. Haklı bulunan itirazlarda araç ücretsiz olarak yeniden incelenecek ve önceki rapor iptal edilerek yenisi düzenlenecek.Raporlarda alıcı ya da satıcının pazarlık gücünü etkileyebilecek yorum, tavsiye veya yönlendirmeye yer verilemeyecek.
Sektöre Girişte Sicil Şartı
Yeni dönemde oto ekspertiz işletmesi açacak kişilerin adli sicil kayıtları detaylı şekilde incelenecek. Yetki belgesi alacak işletme sorumlularının rüşvet, dolandırıcılık, hırsızlık, zimmet, irtikâp ya da casusluk gibi suçlardan hüküm giymemiş olması şart koşulacak.Ayrıca teknik kusur tanımlarında da standart getirilecek. Klima ya da otomatik cam sisteminin çalışmaması “fonksiyon kaybı” olarak kaydedilecek. Motor veya şanzımandan gelen tasarım dışı mekanik sesler “sesli çalışma” ifadesiyle rapora yazılacak.Kaporta parçasının dış yüzeyinin yüzde 30’dan fazlasının boyalı olması halinde ilgili parça doğrudan “boyalı” olarak işlenecek.