İzmir’de geleneksel yöntemlerle ve doğal kök boyalar kullanılarak üretilen el dokuması halılar, Türkiye sınırlarını aşarak dünyanın farklı ülkelerinde önemli mekanlarda yer buluyor. Büyük bir el emeğiyle hazırlanan ve asırlık motifleri yaşatan bu özel halılar, hem kamu binalarında hem de yurt dışındaki saray ve tarihi yapılarda kullanılıyor. Üretim sürecinde makineleşmeye yer verilmiyor; nesilden nesile aktarılan teknikler uygulanıyor. Her aşaması dikkatle planlanan halılar, doğal malzeme seçimi ve uzun süren dokuma süreciyle öne çıkıyor. Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ve Çankaya Köşkü gibi önemli adreslerin yanı sıra Avrupa’daki devlet başkanlarının saraylarında da bu halılar tercih ediliyor.
Yününden Boyasına Tamamen Doğal Üretim
Üretim sürecinde Konya Karapınar’daki ağıllardan elde edilen koyun yünleri kullanılıyor. Dayanıklılık ve parlaklık sağlamak amacıyla Ankara keçisi yünleriyle harmanlanan yünler, yıkama ve tarama işlemlerinin ardından sümek haline getiriliyor. Daha sonra yöredeki kadınlar tarafından çıkrık veya kirmanla eğrilerek el ipine dönüştürülüyor.
Elde edilen ipler, sentetik madde kullanılmadan kök, ot ve minerallerle bakır kazanlarda kaynatılarak boyanıyor. Tamamen bitki bazlı pigmentlerle renklendirilen ipler, tezgahlarda aylar süren çalışma sonucunda ilmek ilmek dokunuyor. Yaklaşık 3 metrekarelik bir el halısının üretimi ortalama 2 ay sürüyor. Aynı model ve aynı dokumacı tarafından yapılsa bile her halı kendine özgü özellik taşıyor.
Büyük Metrekareli Halılar Yurt Dışına Gönderiliyor
İşletme sahibi Osman Can, babasının 1968 yılında kurduğu halı dükkanında yetiştiğini ve üretimi geleneksel yöntemlerle sürdürdüklerini belirtti. Eski halıları inceleyerek aslına uygun çalışmalar yaptıklarını ifade eden Can, sınırlı sayıda üretim gerçekleştirdiklerini söyledi.
Üretilen halılar arasında Çankaya Köşkü ve İstanbul’daki birçok yalı için hazırlanan eserler yer alıyor. Eski Türkiye İhracatçılar Meclis Başkanı İsmail Gülle tarafından Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne hediye edilen büyük halı da bu atölyede üretildi. Yurt dışında ise Budapeşte’deki başkanlık sarayı ve parlamento binalarına 120, 140 ve 160 metrekarelik halılar gönderildi. Ayrıca Macaristan eski Başbakanı Viktor Orban’ın konutu için 140 metrekarelik bir halı 8 dokumacı tarafından 16 ayda tamamlandı. Boyama ve model hazırlık süreciyle birlikte toplam çalışma süresi yaklaşık 2 buçuk yılı buldu.
İzmir’deki tesiste 120 ile 150 metrekare büyüklüğünde halı dokuyabilen tezgahların bulunduğu ve bu ölçekte üretim yapılabildiği belirtiliyor. Türkiye’nin yanı sıra Amerika, Almanya ve Fransa’ya da özel üretim halılar gönderilmeye devam ediliyor.