Dünya genelinde en çok ölüme neden olan hastalıklar arasında ikinci sırada yer alan kanser, her yıl milyonlarca insanın hayatını etkiliyor. Uzmanlara göre, hastalıkla mücadelede en etkili yöntemlerden biri, kansere yakalanmadan önce alınacak önlemler. Türkiye'de her beş ölümden biri kanser kaynaklı gerçekleşiyor. Ancak yaşam tarzında yapılacak bazı değişikliklerle bu riski azaltmak mümkün.
Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Nebi Serkan Demirci, kanserin üçte bir oranında önlenebilir sebeplerle ortaya çıktığını belirtiyor. Tütün ürünleri, alkol, işlenmiş gıdalar, güneş ışığına kontrolsüz maruz kalma, obezite ve hareketsizlik gibi faktörlerin kansere yakalanma olasılığını artırdığına dikkat çekiyor. Erken teşhis ve düzenli taramalar da hayati öneme sahip.
Zararlı Alışkanlıklar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Sigara kullanımı yalnızca akciğer değil; gırtlak, yemek borusu, pankreas gibi birçok kanser türüne davetiye çıkarıyor. Tütün ürünlerinden uzak durmak, riskin önemli ölçüde düşmesini sağlıyor. Aynı şekilde alkol de meme, karaciğer ve sindirim sistemi kanserleriyle ilişkilendiriliyor.
Hareketsiz yaşam tarzı ve sağlıksız beslenme alışkanlıkları, obezite ile birlikte kanser riskini yükseltiyor. Haftada en az üç gün yapılan tempolu yürüyüş gibi fiziksel aktiviteler, bu riski azaltmada etkili. Ayrıca işlenmiş et ürünleri, salam, sucuk ve sosis gibi gıdalar da mide ve bağırsak kanserleriyle bağlantılı bulunuyor.
Yaz aylarında güneş ışınlarına uzun süre maruz kalmak ise cilt kanserleri açısından risk oluşturabiliyor. Özellikle güneşin dik geldiği saatlerde korunmasız dışarıda bulunmaktan kaçınılması öneriliyor.
Düzenli Taramalar Hayat Kurtarıyor
Prof. Dr. Demirci, erken teşhisin hastalığın seyrinde belirleyici olduğunu vurguluyor. Meme kanseri için 40 yaş üzeri kadınların yılda veya iki yılda bir mamografi çektirmesi, rahim ağzı kanseri için düzenli kadın doğum kontrolleri, kalın bağırsak kanseri içinse 50 yaş sonrası kolonoskopi öneriliyor. Türkiye genelinde hizmet veren KETEM merkezleri bu taramaları ücretsiz olarak sunuyor.
Erken evrede fark edilen kanser vakalarında tedavi başarısının çok daha yüksek olduğunu belirten Demirci, immünoterapi gibi yeni nesil yöntemlerle akciğer kanseri hastalarında bile yaşam süresinin ciddi oranda uzadığını ifade ediyor.
Bitkisel ürünler konusunda da uyarıda bulunan uzmanlar, bu tür desteklerin doktor bilgisi dışında kullanılmaması gerektiğini vurguluyor. Bazı bitkisel içerikler bağışıklık sistemini baskılayarak uygulanan tedavilerin etkinliğini azaltabiliyor.