Dünyada ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alan kalp ve damar hastalıkları, Türkiye’de de en önemli sağlık sorunlarının başında geliyor. Mehmet Akif Ersoy Göğüs Kalp ve Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ertürk, 2024 yılı verilerine göre ölümlerin %36’sının dolaşım sistemi hastalıklarından kaynaklandığını, bu ölümler içinde kalp damar tıkanıklığının ise %42,9 ile ilk sırada olduğunu açıkladı.
Halk arasında “damar sertliği” olarak bilinen aterosklerozun, vücudun herhangi bir organını besleyen damarlarda tıkanma oluşturduğunu belirten Prof. Dr. Ertürk, “Eğer şah damarı tıkanmışsa felç, bacak damarları tıkanmışsa yaralar ve gangren, kalp damarları tıkanmışsa kalp krizi görülebilir” dedi. Kalbin etrafını saran ve beslenmesini sağlayan ortalama 3 mm çapındaki koroner damarların tıkanma nedenlerinin %90’ının damar sertliğine bağlı olduğunu vurgulayan Ertürk, kolesterol yüksekliğinin bu sürecin en önemli tetikleyicilerinden biri olduğuna dikkat çekti.
Kalp damar tıkanıklığının ileri yaş, erkek cinsiyet, aile öyküsü gibi değiştirilemeyen risk faktörleri dışında; diyabet, hipertansiyon, yüksek kolesterol, sigara, hareketsizlik, obezite, alkol kullanımı ve stres gibi önlenebilir risk faktörleriyle de yakından ilişkili olduğunu belirten Ertürk, özellikle sigaranın 50 yaş altındaki kişilerde riski 5 kat artırdığını söyledi.
Belirtiler arasında efor sırasında, soğuk havada veya ağır yemek sonrası göğüste basıcı tarzda ağrı, bu ağrının sırt, çene ve kollara yayılması, nefes darlığı, halsizlik ve çarpıntı yer alıyor. Ancak bazı vakalarda hiç belirti olmadan da kalp krizi yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Tedavide hastanın durumuna göre açık kalp ameliyatı (bypass), stent veya ilaçlı balon gibi girişimsel yöntemlerin kullanıldığını belirten Prof. Dr. Ertürk, özellikle ana damar tıkanıklığında veya çoklu damar hastalığında açık kalp ameliyatının daha başarılı sonuçlar verdiğini ifade etti. İlaçlı balon yönteminin ise sadece belirli hasta gruplarında uygun olduğunu, genel olarak ilaçlı stent tedavisinin yaygın şekilde uygulandığını sözlerine ekledi.