Orta Doğu’da tansiyon yükselirken, küresel piyasalar ciddi dalgalanmalara sahne oldu. İsrail’in İran’ın çeşitli şehirlerine düzenlediği kapsamlı saldırıların ardından piyasalarda sert satışlar görülmeye başlandı. Tahran, Tebriz, İsfahan gibi kentlerde askeri ve sivil hedefler vurulurken, saldırılarda çok sayıda üst düzey asker ile nükleer bilim insanının öldüğü bildirildi.
İsrail ordusunun 200’den fazla savaş uçağı ve insansız hava aracı ile gerçekleştirdiği operasyonların ardından, başta petrol ve altın olmak üzere güvenli liman varlıklarına olan talep hızla arttı. Brent petrolün varil fiyatı gün içerisinde yüzde 9’a yaklaşan artış kaydederek 72,4 dolara yükseldi. Batı Teksas türü (WTI) ham petrol ise 70,4 dolardan işlem gördü.
Altının ons fiyatı ise yüzde 1,2’lik bir artışla 3.425 dolara çıkarak tarihi zirvesini yeniledi. Aynı şekilde Avrupa doğal gaz piyasasında da yüzde 5’lik yükseliş dikkat çekerken, Hollanda merkezli TTF kontratları megavatsaat başına 38 eurodan işlem gördü.
Asya’dan başlayan satış baskısı Avrupa ve ABD piyasalarına da sıçradı. Avrupa borsaları gün boyunca negatif bir seyir izlerken, Almanya DAX endeksi yüzde 1,2, Fransa CAC 40 yüzde 1,1 oranında değer kaybetti. İngiltere FTSE 100 ise yüzde 0,5 düştü.
ABD tarafında Nasdaq yüzde 0,9, S&P 500 yüzde 0,7, Dow Jones ise yüzde 1,1 oranında düşüşle işlem gördü. Bu hareketlilik, yatırımcıların riskli varlıklardan uzaklaşarak güvenli limanlara yöneldiğini gösterdi.
Piyasalardaki bu oynaklık, “korku endeksi” olarak bilinen VIX Endeksi’ne de yansıdı. S&P 500’deki volatiliteyi ölçen endeks, yüzde 7,8 oranında yükselerek 19,43 seviyesine ulaştı. Bu artış, yatırımcıların risk algısının ciddi şekilde yükseldiğine işaret etti.
Jeopolitik gelişmeler savunma ve enerji şirketlerinin hisselerine pozitif yansıdı. ABD’de Lockheed Martin ve RTX Corporation’ın hisseleri sırasıyla yüzde 3,5 ve yüzde 3 civarında değer kazandı. Enerji devlerinden Chevron, Exxon ve ConocoPhillips’in hisselerinde de artış görüldü.
Avrupa tarafında ise Alman savunma şirketi Rheinmetall’in hisseleri yüzde 3, İngiliz BAE Systems’in hisseleri ise yüzde 3,3 değer kazandı.
Yurt içi piyasalar da jeopolitik gelişmelerden olumsuz etkilendi. BIST 100 endeksi, gün içerisinde yüzde 4,7’ye varan bir düşüş yaşadıktan sonra toparlansa da haftayı yüzde 2,19 kayıpla 9.311,88 puanda kapattı. Özellikle ulaştırma ve taş-toprak sektörleri ciddi oranda geriledi.