Siloam Yazıtı yeniden uluslararası gündeme taşındı. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Tel Aviv’de gerçekleştirdiği görüşmede yaptığı açıklamalar, Türkiye kamuoyunda yankı uyandırdı. Netanyahu, 1998 yılında dönemin Başbakanı Mesut Yılmaz’dan, Kudüs’ten Osmanlı döneminde İstanbul’a getirilen Siloam Yazıtının iadesini talep ettiğini ancak bu talebin geri çevrildiğini belirtti.
İsrail’in Kudüs yakınlarındaki arkeolojik kazı alanında düzenlenen törende konuşan Netanyahu, “Müzelerimizde binlerce Osmanlı eseri var, istediğiniz birini seçin, karşılığında yazıtı verin” teklifinde bulunduğunu ifade etti. Ancak dönemin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olan Recep Tayyip Erdoğan’ın artan siyasi etkisi nedeniyle, Yılmaz’ın bu talebe sıcak bakmadığını öne sürdü.
Siloam Yazıtı'nın Tarihi ve Kültürel Önemi
Yaklaşık 2 bin 700 yıllık geçmişe sahip olan Siloam Yazıtı, Yahuda Kralı Hezekiel döneminde Kudüs’ün su ihtiyacını karşılamak amacıyla kazılan bir tünelin tamamlanışını belgelemek için hazırlanmıştır. Eski İbrani alfabesiyle yazılan bu altı satırlık kitabe, kuzey ve güneyden kazılan tünellerin birleşmesini anlatır.
1880 yılında Kudüs’te keşfedilen bu eser, dönemin Osmanlı yetkilileri tarafından İstanbul’a getirilmiş ve İstanbul Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmeye başlanmıştır. Yazıt, sadece arkeolojik değil, aynı zamanda siyasi ve kültürel açıdan da iki ülke arasında tartışma konusu olmaya devam ediyor.
Türkiye Talepleri Geri Çevirdi
Siloam Yazıtı için İsrail'in daha önce de birçok kez talepte bulunduğu biliniyor. Özellikle 2022 yılında İsrail basınında çıkan haberlerde, yazıtın Türkiye tarafından verileceği öne sürülmüş, ancak bu iddialar Türk diplomatik kaynaklarca yalanlanmıştı.
Yetkililer, yazıtın bulunduğu dönemde Kudüs’ün Osmanlı toprağı olduğunu ve bugün uluslararası hukuka göre Filistin topraklarında yer aldığını hatırlatarak, bu kültürel mirasın Türkiye'de kalmaya devam edeceğini vurgulamıştı. Türkiye bugüne kadar yapılan tüm taleplere “ret” cevabı verdi.