Türkiye’nin savunma sanayisinde son 25 yılda yaşanan değişim rakamlara yansıdı. 2000’li yılların başında hazır alım, lisanslı üretim ve modernizasyon çalışmalarının ağırlıkta olduğu sektörde bugün binlerce şirket faaliyet gösteriyor. Peki savunma sanayisinde kaç proje yürütülüyor? Sektörün proje hacmi ne kadar oldu? Türkiye savunma ve havacılık alanında kaç ülkeye ihracat yapıyor? Açıklanan verilere göre 2002’de 56 olan sektördeki şirket sayısı 4 bin 500’ün üzerine çıkarken, yürütülen proje sayısı 62’den 1400’ün üzerine yükseldi. Projelerin toplam hacmi ise 5,5 milyar dolardan 100 milyar doların üzerine çıktı. Savunma ve havacılık ihracatında da yükseliş kaydedilirken, 2026 yılının ocak-temmuz dönemindeki ihracat 5,79 milyar dolar, son 12 aylık ihracat ise 11,2 milyar dolar seviyesine ulaştı.
62 Projeden 1400’ün Üzerine Çıktı
Türk savunma sanayisindeki büyümenin dikkat çeken göstergelerinden biri proje ve şirket sayısındaki değişim oldu. 2002 yılında sektörde 56 şirket faaliyet gösterirken bugün ana yükleniciler, KOBİ’ler, yan sanayi kuruluşları ve teknoloji şirketleriyle beraber bu sayı 4 bin 500’ün üzerine çıktı.
Aynı dönemde yürütülen savunma sanayisi projesi sayısı 62’den 1400’ün üzerine yükseldi. Projelerin toplam hacmi de 5,5 milyar dolar seviyesinden 100 milyar doların üzerine taşındı. Sektörün yıllık Ar-Ge ve teknoloji geliştirme harcamalarının 49 milyon dolardan 3,5 milyar dolar seviyesine ulaştığı, doğrudan istihdamın ise 100 bin kişiyi geçtiği açıklandı.
Savunma sanayisindeki genişleme kara, hava ve deniz platformlarının yanı sıra radar, elektronik harp, füze sistemleri, mühimmat, uzay teknolojileri, siber güvenlik ve insansız sistemlerde yürütülen projelerle devam ediyor.
Havacılık alanında Bayraktar TB2, AKINCI, AKSUNGUR, KIZILELMA ve ANKA-3 gibi insansız hava araçlarının yanı sıra KAAN ve HÜRJET projelerindeki çalışmalar sürüyor. Helikopter tarafında T129 ATAK ile elde edilen tecrübenin ardından T625 GÖKBEY ve ATAK-2 projeleri yürütülüyor.
Deniz platformlarında MİLGEM kapsamında geliştirilen gemiler, TCG ANADOLU, TF-2000 Hava Savunma Muhribi ve MİLDEN projeleri öne çıkıyor. Kara araçlarında ise ALTAY tankının yanı sıra Kirpi, Vuran, Cobra, Pars ve Arma gibi farklı araçların üretim ve ihracat faaliyetleri devam ediyor.
Savunma İhracatı Son 12 Ayda 11,2 Milyar Dolara Ulaştı
Savunma ve havacılık sektöründeki değişimin diğer önemli ayağını ihracat oluşturdu. 2002 yılında 248 milyon dolar seviyesinde bulunan savunma ve havacılık ihracatı, 2026’nın ocak-temmuz döneminde 5,79 milyar dolara ulaştı. Son 12 aylık verilere göre ise sektörün ihracatı 11,2 milyar dolar seviyesine çıktı.
Türk savunma sanayisi şirketlerinin 185 ülkeye yaklaşık 230 farklı ürün ihraç ettiği belirtiliyor. İhraç edilen ürünler arasında insansız hava araçları, zırhlı araçlar, radar ve elektro-optik sistemler ile çeşitli mühimmatlar bulunuyor.
Hava savunma alanındaki çalışmalar da SUNGUR, HİSAR A+, HİSAR O+, GÜRZ ve SİPER gibi sistemlerle devam ediyor. Farklı hava savunma unsurlarının Çelik Kubbe adı verilen katmanlı yapı içerisinde birlikte çalışması hedefleniyor. SOM, Gökdoğan, Bozdoğan, Çakır, Atmaca ve Tolun gibi füze ve mühimmat projeleri de savunma sanayisindeki ürün çeşitliliğinin diğer parçalarını oluşturuyor.