Gece uykusu sırasında yataktan kalkıp evin içinde dolaşmak, konuşmak veya farklı hareketler yapmak uyurgezerlik adı verilen uyku bozukluğunun belirtileri arasında yer alıyor. Tıp dilinde “somnambulizm” olarak adlandırılan uyurgezerlik çocuklarda daha sık görülse de yetişkinlik döneminde de devam edebiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Gözde Nezir Eyican, uyurgezerlik yaşayan kişinin gözlerinin açık olmasının uyanık olduğu anlamına gelmediğini, kişinin derin uyku evresinde bulunduğunu belirtiyor. Böyle anlarda kişiyi ani şekilde uyandırmaya çalışmak yerine sakin davranılması ve güvenli biçimde yatağına yönlendirilmesi öneriliyor. Çocukluk çağındaki vakaların önemli kısmı ergenlik dönemine doğru kendiliğinden düzelebiliyor. Yetişkinlikte başlayan veya devam eden uyurgezerlikte ise uyku apnesi, huzursuz bacak sendromu, bazı psikiyatrik durumlar ve nörolojik rahatsızlıkların değerlendirilmesi gerekebiliyor.Uyurgezerlik çoğunlukla non-REM uykusunun derin dönemlerinde ortaya çıkıyor. Kişi yataktan kalkabiliyor, ev içerisinde yürüyebiliyor veya çeşitli davranışlarda bulunabiliyor. Gözleri açık olsa dahi çevresinde yaşananların tam olarak farkında olmayabiliyor.Uyurgezer kişinin ani şekilde uyandırılması kafa karışıklığına ve paniğe yol açabiliyor. Uzmanlar böyle durumlarda sakin kalınmasını, kişinin zarar görebileceği alanlardan uzaklaştırılmasını ve yatağına geri dönmesine yardımcı olunmasını tavsiye ediyor.
Evde Güvenlik Önlemleri Önem Taşıyor
Uyurgezerlik sırasında kişi farkında olmadan kendisini tehlikeye atabilecek hareketlerde bulunabiliyor. Evdeki kesici ve delici eşyaların güvenli alanlarda tutulması, kapı ve pencerelerin kontrol edilmesi ve gerektiğinde güvenlik kilitlerinden yararlanılması alınabilecek önlemler arasında gösteriliyor.Genetik yatkınlık da uyurgezerlik ihtimalini etkileyebiliyor. Anne veya babasında uyurgezerlik geçmişi bulunan çocuklarda benzer durumların görülme ihtimalinin artabileceği ifade ediliyor. Çocukluk döneminde uyurgezerlik yaşayan kişilerde ilerleyen yaşlarda yeniden görülme olasılığı da bulunuyor.
Yetişkinlerde Doktor Değerlendirmesi Gerekebilir
Yetişkinlik döneminde ortaya çıkan uyurgezerlik vakalarında altta yatan nedenlerin araştırılması önem taşıyor. Uyku apnesi ve huzursuz bacak sendromunun yanı sıra bazı nörolojik veya psikiyatrik rahatsızlıklar uyurgezerliğe eşlik edebiliyor.Tanı sürecinde polisomnografi adı verilen uyku testinden yararlanılabiliyor. Uyku sırasında çeşitli vücut fonksiyonlarının takip edildiği test sayesinde farklı uyku bozukluklarının değerlendirilmesi ve uyku apnesi gibi eşlik eden sorunların tespit edilmesi mümkün olabiliyor.