Uzun ve sağlıklı yaşamanın yolu yalnızca daha az yemek, kalori hesabı yapmak veya ideal kiloyu korumaktan geçmiyor olabilir. Cell Metabolism dergisinde yayımlandığı aktarılan yeni çalışma, tüketilen proteinin miktarı kadar hangi aminoasitlerden oluştuğunun da sağlıklı yaşlanma açısından önemli olabileceğine işaret ediyor. Araştırmada adı öne çıkan metiyonin, insan vücudunun kendi başına üretemediği ve besinlerden alınması gereken esansiyel aminoasitler arasında bulunuyor. Et, yumurta ve süt ürünlerinde daha yüksek miktarlarda bulunan metiyonin, bitkisel ağırlıklı beslenmede genellikle daha düşük seviyelerde alınıyor. Çalışmada metiyonini tamamen azaltmak yerine yeterli ve dengeli seviyede tutmanın metabolik sağlık açısından taşıyabileceği rol üzerinde duruldu. Araştırmacıların ele aldığı beslenme düzeninde sebze, meyve, tam tahıl ve kurubaklagillerin ağırlıkta olduğu Akdeniz tipi beslenme modeli öne çıktı. Güney İtalya ve Okinawa’daki geleneksel beslenme alışkanlıklarından da yararlanılarak hazırlanan modelde hayvansal proteinler daha sınırlı tutulurken balığa yer verildi. Elde edilen bulgular, sağlıklı yaşlanma konusunda yalnızca “Ne kadar protein tüketilmeli?” sorusunun değil, “Protein hangi kaynaklardan alınmalı?” sorusunun da önem taşıyabileceğini gösteriyor.
Metiyonin Neden Uzun Yaşam Araştırmalarında Öne Çıkıyor?
Metiyonin vücut için gerekli aminoasitlerden biri olduğu için beslenme yoluyla alınması gerekiyor. Araştırmaların üzerinde durduğu konu ise metiyonini tamamen beslenmeden çıkarmak değil, alınan miktarın dengelenmesi.
Hayvanlar üzerinde yapılan bazı araştırmalarda kontrollü metiyonin kısıtlamasının metabolik sağlık ve yaşam süresiyle bağlantılı sonuçlar verdiği görülüyor. Yeni çalışmada ise bitkisel ağırlıklı beslenmede metiyonin seviyesinin gereğinden fazla düşmemesi için kontrollü miktarda takviye edildiği aktarılıyor.
Çalışmanın sonuçlarına göre metiyoninin aşırı kısıtlanması kırılganlık açısından olumsuz sonuçlarla bağlantılı olabilirken yüksek miktarda tüketilmesi de incelenen beslenme düzeninin metabolik avantajlarını azaltabiliyor. Araştırmacıların üzerinde durduğu nokta, yeterli seviyenin korunması.
Metabolik göstergeler de çalışma kapsamında incelendi. Uzun yaşam odaklı beslenme modelini uygulayanlarda GLP-1 ve FGF21 gibi enerji dengesi, metabolizma ve yaşlanmayla ilişkili sinyal moleküllerinde olumlu değişimler gözlendiği aktarıldı.
Akdeniz Tipi Beslenmede Protein Kaynağı Önem Taşıyor
Bitkisel ağırlıklı beslenmek protein veya esansiyel aminoasitlerin yetersiz alınacağı anlamına gelmiyor. Farklı bitkisel protein kaynaklarının gün içerisinde çeşitlendirilmesi aminoasit profilinin dengelenmesine yardımcı olabiliyor.
Kuru fasulye ile pilav, mercimek ile bulgur, humus ile tam tahıllı ekmek ve bezelye ile pirinç gibi eşleşmeler buna örnek gösteriliyor. Kurubaklagiller ile tahılların aminoasit profilleri farklı olduğu için beraber veya gün içerisinde tüketilmeleri protein çeşitliliğini artırabiliyor.
Araştırmada sağlıklı yaşam süresi kavramı da öne çıkıyor. Bilim dünyasında “healthspan” olarak adlandırılan kavram, kişinin yalnızca kaç yıl yaşadığını değil, yaşamının ne kadarını sağlıklı ve fiziksel açıdan güçlü geçirdiğini ifade ediyor.
Çalışmadan elde edilen bulgular, bitkisel besinlerin ağırlıkta olduğu Akdeniz tipi beslenmenin ve protein kaynaklarında çeşitliliğin sağlıklı yaşlanma araştırmalarındaki yerini güçlendiriyor. İnsanların protein veya metiyonin tüketimini kendi başına ciddi şekilde kısıtlaması yerine kişisel beslenme ihtiyaçlarının dikkate alınması gerekiyor.