Bartın’ın Akbaş köyü Hızarbaşı mevkiinde köylüler tarafından tesadüfen keşfedilen çınar ağacının, yapılan bilimsel incelemeler sonucunda 640 yaşında olduğu tespit edildi. Ağacın türünün Doğu çınarı olduğu belirtilirken, bu özellikleriyle Türkiye’nin en yaşlı ve görkemli ağaçları arasında yer aldığı bildirildi. Köylülerin haber vermesi üzerine bölgeye gelen ormancılar, ağacın durumunu İl Çevre ve Orman Müdürlüğü’ne iletti. Bunun ardından Bartın Üniversitesi Orman Fakültesi’nden öğretim üyeleri tarafından oluşturulan uzman heyet, ağacın yaşını ve fiziki özelliklerini değerlendiren kapsamlı bir çalışma başlattı.
Yapılan ölçümlere göre 39 metre boyunda, 390 santimetre çapında ve 20 metre tepe genişliğine sahip olan ağacın tahmini yaşı, çevresindeki diğer çınarlardan alınan örneklerle karşılaştırmalı olarak hesaplandı. Ölçüm sonuçlarına göre ağacın yaşının 600 ile 680 arasında değiştiği, ortalama 640 yıl olduğu açıklandı. Bu değerlendirmeye göre ağaç, anıt ağaç olma kriterlerini karşılayan 72 puanlık değerle tescillenmeye uygun bulundu. Ağaçta yaşanmış deformasyonlara rağmen genç sürgünlerin gövdeyle birleşerek sağlıklı bir gelişim göstermesi de dikkat çekti. Ayrıca ağacın üzerinde doğu gürgeni gibi başka türlerin yetişmesi, biyolojik çeşitlilik açısından da önemli bir gösterge olarak değerlendirildi.
Bartın Valisi Nurtaç Arslan, İl Jandarma Alay Komutanı, Zonguldak Orman Bölge Müdürü ve İl Orman Müdürlüğü yetkilileriyle birlikte bölgeye giderek yerinde incelemelerde bulundu. Vali Arslan’ın talimatıyla anıt ağaç tescil süreci resmen başlatıldı. Bartın Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Akkaya, ağacın sadece fiziksel değil kültürel değerinin de olduğunu belirterek, yörede yaşayan halkın anlatıları doğrultusunda ağaçların tarihsel geçmişine ilişkin hikâyelerin de araştırılması gerektiğini vurguladı.
Aynı bölgede tespit edilen bir diğer Doğu çınarının ise 540 yaşında olduğu belirlendi. Bu ağaç da boyutsal değerleri itibariyle anıtsal özellik gösteriyor. 32 metre boyunda, 310 santimetre gövde çapına ve 15 metre tepe genişliğine sahip olan ikinci ağacın da tescillenmek üzere raporu hazırlandı. Her iki ağacın da bilimsel, ekolojik ve kültürel açıdan korunarak gelecek nesillere aktarılması hedefleniyor.
Orman Fakültesi öğretim üyeleri tarafından yapılan açıklamada, Doğu çınarı türünün bin yıla kadar yaşayabildiği, bu türün yalnızca odun kaynağı olarak değil, aynı zamanda tıp, peyzaj ve çevre koruma gibi birçok alanda kullanıldığı ifade edildi. Bu özellikleriyle bölgedeki ağaçların, hem ekolojik miras hem de bölgesel turizm açısından önemli bir potansiyel taşıdığı belirtildi.
