Çocukların karıştığı suçlarda cezalar değişti mi? 15-18 yaş arasındaki çocuklara hangi cezalar uygulanacak? Çocuğunun bakım ve eğitim yükümlülüğünü yerine getirmeyen anne ve babalara hapis cezası verilecek mi? Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen yeni düzenleme, çocukların dahil olduğu adli süreçlerden ebeveynlerin sorumluluğuna kadar pek çok başlıkta değişiklik getiriyor. Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan cinayetlerinin ardından gündeme taşınan düzenlemede, çocukların yaş gruplarına göre ceza sorumlulukları yeniden ele alınırken ağır suçlarda uygulanacak yaptırımlara ilişkin yeni hükümler getirildi. Düzenlemede ebeveynlerin bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerine ilişkin yaptırımlar da yer aldı. Çocuğunun ağır suçlara karışmasına ihmaliyle zemin hazırladığı belirlenen ebeveynler hakkında uygulanacak cezaların artırılabilmesine yönelik hükümler kabul edildi.

Çocuk Suçlarında Yaş Gruplarına Göre Cezalar Değişiyor

Yeni düzenlemeyle hukuki terminolojide de değişikliğe gidildi. Metinde yer alan bilgilere göre daha önce kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesinin yerine “adli süreçteki çocuk” tanımlaması getirildi.

12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış çocuklardan, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamayanların ceza sorumluluğu bulunmayacak. Bu çocuklar hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanabilecek.

İşlediği eylemin anlam ve sonuçlarını kavrayabilen 12-15 yaş grubundaki çocuklarda ise farklı bir ceza sistemi uygulanacak. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet gerektiren suçlarda ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası gündeme gelebilecek.

Diğer suçlarda cezaların yarı oranında indirilmesi ve her bir eylem için cezanın 9 yılı aşmaması öngörülüyor. Hâkimlere de şartların oluşması halinde bir üst yaş grubuna ait ceza rejimini değerlendirebilme yetkisi tanınıyor.

15-18 yaş grubundaki çocuklarda ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.

Kasten öldürme ile mağdurun bitkisel hayata girmesi veya organ kaybına uğraması gibi ağır sonuçlara neden olan yaralama suçlarında yaş nedeniyle uygulanan indirimlerin devre dışı bırakılabilmesine yönelik hükümler de düzenlemede bulunuyor.

Ebeveynlere Hapis Cezası Hangi Durumlarda Verilecek?

Düzenlemede anne, baba ve çocukların bakımından sorumlu kişilere ilişkin yaptırımlar da yer alıyor. Çocuğuna karşı bakım, eğitim ve destek yükümlülüğünü yerine getirmeyen ebeveynlere 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Uyuşturucu kullanımı, sarhoşluk veya çocuğun ahlakını, güvenliğini ve sağlığını tehlikeye atan davranışlar nedeniyle ebeveynler hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.

Ebeveynlerin yükümlülüklerini ihlal etmesinin ardından çocuğun kasten öldürme veya ağırlaşmış yaralama suçu işlemesi halinde ise şikâyet aranmadan ebeveyn hakkında uygulanacak cezanın yarı oranından iki katına kadar artırılabilmesinin önü açıldı.

Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına uymayan ebeveyn, vasi veya çocuğun bakımından sorumlu kişiler hakkında 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.

Ateşli silahların çocukların erişebileceği şekilde muhafaza edilmesine ilişkin de yeni yaptırım getirildi. Silahını gerekli önlemleri almadan saklayan ve silahın çocuğun eline geçmesine neden olan kişiye, eylemin daha ağır bir suç oluşturmaması halinde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilebilecek.

Düzenlemede hamile eşini veya kendisinden hamile kalan resmi nikâhı bulunmayan kişiyi terk edenlere yönelik 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngören hüküm de yer aldı.

Yeni hükümler kapsamında 15 yaşından küçük çocuklar için sosyal inceleme raporunun zorunlu hale getirildiği de aktarıldı.