Türkiye genelinde zincir marketlerde uygulanmaya hazırlanan Cumhur Reyonu projesi, özellikle dar gelirli vatandaşlar için büyük önem taşıyan temel tüketim ürünlerinde fiyat düşüşü sağlamayı hedefliyor. Sayısı 55 bini aşan zincir markette hayata geçirilecek proje kapsamında her mağazanın belirli bir bölümü Cumhur Reyonu olarak ayrılacak. Bu reyonlarda satılacak ürünler doğrudan devlet tarafından temin edilecek, fiyatlar ise tüm ülkede sabit olacak.
Cumhur Reyonu projesi, son dönemde yüksek seviyelerde seyreden gıda enflasyonu ile mücadele amacıyla gündeme getirildi. TÜİK verilerine göre yıllık bazda yüzde 27,95 olarak ölçülen gıda enflasyonu, özellikle temel gıda ürünlerine erişimi zorlaştırırken, yeni projeyle birlikte gıda fiyatlarında istikrar sağlanması hedefleniyor. Projenin temel amacı, aracıları ortadan kaldırarak tüketiciye doğrudan, düşük maliyetli ürün sunmak.
Her zincir marketin %10-15’lik alanında kurulacak Cumhur Reyonu köşeleri, devletin belirlediği standartlar doğrultusunda çalışacak. Ürünlerin temini için büyükşehirlerde ve bölgesel merkezlerde devlet depoları kurulacak. Bu depolardan sadece marketler değil, pazar esnafı ve yemek fabrikaları da uygun fiyatlarla ürün alabilecek. Böylece üretimden tüketime kadar olan süreçte maliyetlerin düşürülmesi ve fiyatların kontrol altında tutulması planlanıyor.
Marketlerde satışı yapılacak ürünler devlet etiketli olacak ve fiyatlar tüm Türkiye'de aynı kalacak. Satış işlemleri market kasalarında yapılacak, ancak denetimler devlet görevlileri tarafından yürütülecek. Marketlere yalnızca sembolik düzeyde işletme kârı bırakılacak. Bu uygulamanın, özel sektör marketlerinde de fiyatları düşürmeye zorlayıcı etkisi olması bekleniyor.
Proje kapsamında 100 ila 150 kalem temel gıda ürünü, sabit fiyatlarla satışa sunulacak. Bunlar arasında un, şeker, yağ, bakliyat ve sebze-meyve gibi ürünler öncelikli olacak. Gerekli durumlarda devlet, bu ürünlerde sübvansiyon uygulayarak fiyatları maliyetin de altına indirebilecek. Böylece dar gelirli vatandaşların temel gıda ihtiyaçlarına daha kolay ulaşması sağlanacak.
Yeni sistemin eczanelerde uygulanan tek fiyat modeliyle benzer şekilde işlemesi planlanıyor. Bu modelin hayata geçmesiyle birlikte, Türkiye genelinde gıda enflasyonunun kontrol altına alınması, özellikle TÜİK gıda sepetinde %24,97 oranında yer alan ürün grubunda fiyat artışlarının yavaşlatılması hedefleniyor.
Proje kapsamında ayrıca, gönüllü olarak sisteme dahil olan market zincirlerine teşvikler verilmesi de gündemde. Bu sayede Cumhur Reyonu sisteminin daha geniş bir alana yayılması ve kısa sürede tüm yurtta uygulanabilir hale gelmesi öngörülüyor. Devletin bu projeyle piyasada "altıncı büyük market" rolünü üstlenmesiyle, rekabetin daha sağlıklı bir zemine oturması ve tüketici lehine sonuçlar doğurması bekleniyor.
