Türkiye genelinde 1 Temmuz'da uygulanmaya başlayan Depozito İade Sistemi'nde kısa sürede milyonlarca ambalaj geri dönüşüme kazandırıldı. Vatandaşların DOA logolu içecek ambalajlarını iade ederek teşvik ödemesi alabildiği sistemde yoğun kullanımın ardından yeni düzenlemeler hayata geçiriliyor. İade makinelerinde yaşanan uzun kuyruklar, bazı kişilerin makineleri uzun süre kullanması ve günlük işlem limitlerinin farklı kişilere ait bilgilerle aşılması üzerine Türkiye Çevre Ajansı yeni uygulamayı devreye alıyor. 17 Temmuz'dan itibaren sisteme T.C. kimlik numarası ve cep telefonu numarasıyla giriş geçici süreyle durdurulacak. İşlemler yalnızca DOA mobil uygulaması üzerinden oluşturulan QR kod ile gerçekleştirilecek. Yapılan değişiklikle hem işlemlerin daha hızlı ilerlemesi hem de sistemin kötüye kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor. İlk günlerden itibaren yoğun ilgi gören uygulamanın ilerleyen dönemde daha fazla noktada hizmet vermesi için çalışmalar da hız kesmeden devam ediyor.
DOA Uygulamasında QR Kod Dönemi Başlıyor
Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, yaptığı açıklamada iade makinelerinde yaşanan yoğunluğu azaltmak ve usulsüz kullanımların önüne geçmek amacıyla yeni bir sisteme geçildiğini duyurdu. Buna göre 17 Temmuz'dan itibaren kullanıcılar, T.C. kimlik numarası veya cep telefonu bilgisiyle giriş yapamayacak. Sisteme erişim yalnızca DOA mobil uygulamasında oluşturulan QR kod üzerinden sağlanacak.
Depozito İade Sistemi kapsamında vatandaşlar, DOA logosu bulunan içecek ambalajlarını iade makinelerine ya da manuel teslim noktalarına bırakarak her ambalaj için 1 lira teşvik ödemesi almaya devam edecek.
Hedef 20 Bin İade Makinesi
Türkiye Çevre Ajansı'nın paylaştığı verilere göre sistemin ilk 10 gününde yaklaşık 20 milyon ambalaj geri dönüşüme kazandırıldı. Mobil uygulamaya kayıt yaptıran kullanıcı sayısı ise 2 milyonu aştı. Bugüne kadar 482 içecek üreticisi ve 3 bin 673 ambalajlı ürün sisteme dahil edildi. Uygulama ilk etapta yaklaşık 2 bin 500 depozito iade makinesiyle hizmet vermeye başladı.
İlerleyen süreçte ülke genelindeki iade makinesi sayısının 20 bine çıkarılması planlanıyor. Manuel iade noktalarının ise 2026 yılı sonunda en az 10 bine, 2027 yılı sonunda yaklaşık 30 bine ulaşması hedefleniyor. Market, bakkal, büfe, otel, restoran ve kafelerin de kademeli olarak sisteme dahil edilmesi öngörülüyor.
Türkiye Çevre Ajansı, sistemin kamu bütçesiyle değil, ambalajlı ürünleri piyasaya sunan firmaların ödediği depozito katılım bedelleriyle finanse edildiğini açıkladı. Sistemin tam kapasiteyle çalışması halinde içecek ambalajı ham maddesi ithalatında yüzde 35 ila 40 arasında azalma sağlanması ve cari dengeye yıllık en az 600 milyon dolarlık katkı sunulması bekleniyor.
