Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde doğa yürüyüşü sırasında fark edilen mor renkli ters lale, bilim dünyasına yeni bir tür olarak kazandırıldı. Doğasever öğretmen Fuat Okan ile meslektaşı Muhammed Yalçın’ın Sakız Dağı’nda yaptığı yürüyüşte görüntülenen bitkinin, yapılan saha çalışmaları ve bilimsel incelemeler sonucunda daha önce tanımlanmamış bir tür olduğu belirlendi. Türkiye’de kayda geçen 59’uncu ters lale, endemik olarak ise 35’inci tür olduğu tespit edildi. Yeni tür, yayımlanan bilimsel makaleyle literatüre girdi. Türkçe adı “Ergani Lalesi” olarak belirlenen bitkiye, bilimsel isim olarak ise Fritillaria bercemiae adı verildi. İsim, keşfi yapan Fuat Okan’ın kızının adına ithafen seçildi.
Yeni tür, International Journal of Nature and Life Sciences dergisinde yayımlanan makale ile duyuruldu. Bitkinin yalnızca Ergani ilçesindeki Sakız Dağı’nda yetiştiği bildirildi.
Yeni Tür Sakız Dağı’nda Ortaya Çıktı
Fuat Okan ve Muhammed Yalçın’ın çektiği fotoğraflar, Uzman Biyolog Veysel Sonay ile Bitki Bilim Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos’a gönderildi. Uzmanların yaptığı incelemeler ve arazi çalışmaları sonucunda bitkinin yeni bir tür olduğu kesinleşti. Yapılan ölçüm ve analizlerin ardından hazırlanan makale yayımlandı ve tür dünya literatürüne eklendi.
Bitki, Zambakgiller familyası içinde yer alan Fritillaria cinsine ait. Dünyada yaklaşık 175 Fritillaria türü bulunurken, bunların 59’u Türkiye’de yer alıyor. Türkiye’deki türlerin yaklaşık 35’i endemik özellik taşıyor.
Sadece Ergani’de Yetişiyor
Muhammed Yalçın, bitkinin çiçek açtıktan yaklaşık 15 gün sonra yapraklarını dökerek meyve verme sürecine girdiğini ve bir ay içinde yaşam döngüsünü tamamladığını belirtti. Yeni keşfedilen Ergani Lalesi’nin dünyada yalnızca Sakız Dağı’nda bulunduğu kaydedildi.
Doç. Dr. Mehmet Maruf Balos ise yapılan incelemelerin ardından türün yeni olduğuna karar verildiğini ve vakit kaybetmeden bilimsel dergiye gönderildiğini ifade etti. Endemik bitkilerin korunmasının önemine dikkat çekildi.
