İngiltere ile İsrail arasındaki ilişkiler, Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerine yönelik yeni yaptırım kararlarının ardından gerilimli döneme girdi. İngiltere, Fransa, Kanada, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, İrlanda, Norveç, Polonya, Portekiz, İspanya ve İsveç tarafından yayımlanan ortak açıklamada, uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul edilen yerleşimlerle bağlantılı mallara yönelik ulusal ticaret kısıtlamalarının getirilmesi veya Avrupa çapındaki tedbirlerin desteklenmesi yönündeki niyet duyuruldu. İngiliz hükümeti alınan kararın İsrail halkını değil, Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini ve söz konusu faaliyetlerle bağlantılı kişi veya kuruluşları hedeflediğini açıkladı. Başbakan Andy Burnham da hükümetinin iki devletli çözümün korunması amacıyla harekete geçtiğini belirterek alınan tedbirleri savundu. İsrail yönetimi ise Londra’nın kararına sert karşılık verdi. İngiltere’nin Doğu Kudüs’teki konsolosluğunun kapatılması ve bazı İngiliz isimlere ülkeye giriş yasağı getirilmesi iki ülke arasındaki diplomatik gerilimi artırdı. ABD yönetiminin ise İngiltere öncülüğündeki girişime karşı çıkmadığı, ancak yaptırımlara katılmayacağı aktarıldı.
İngiltere’nin attığı adımda Batı Şeria’daki E1 yerleşim projesi önemli yer tutuyor. İngiliz hükümeti daha önce E1 için inşaat ihalelerinin yayımlanmasını kabul edilemez olarak nitelendirmiş, söz konusu projenin Batı Şeria’daki toprak bütünlüğünü etkileyerek iki devletli çözüm ihtimaline zarar vereceğini açıklamıştı.
İngiltere Yaptırım Kararını Savunuyor
İngiltere Başbakanı Andy Burnham, ülkesinin İsrail hükümetinin politikalarına karşı daha somut adımlar atması gerektiğini savundu. Burnham, yaptırımların İsrail halkına yönelik olmadığını ve iki devletli çözümü korumayı amaçladığını ifade etti. İngiltere’nin yerleşimlerle bağlantılı ticareti hedef alan tedbirleri, son dönemde Londra ile Tel Aviv arasındaki en ciddi anlaşmazlık başlıklarından hale geldi.
Ortak açıklamaya göre 12 ülke Batı Şeria’daki yerleşimlerle bağlantılı mallar konusunda ulusal kısıtlamalar getirme veya Avrupa düzeyindeki tedbirleri destekleme niyetini ortaya koydu. İngiltere, Fransa ve Kanada’nın yerleşimlerden gelen ürünlerin ithalatına yönelik adım atacağı da açıklandı.
ABD tarafında ise yaptırımlara katılma kararı bulunmuyor. Axios’un ABD’li yetkililere dayandırdığı haberine göre Başkan Donald Trump, yaptırım açıklamasından önce Burnham ile görüştü ve Washington girişime karşı çıkmadı.
İsrail İngiltere'ye Karşılık Verdi
İsrail yönetimi İngiltere’nin kararının ardından Doğu Kudüs’teki İngiliz konsolosluğunu kapatma yönünde adım attı. İngiliz diplomatlara yönelik tedbirler ve bazı İngiliz isimlere getirilen giriş yasakları da gerilimin diğer başlıkları arasında yer aldı.
İngiltere ise geri adım atmayacağını belirtiyor. Burnham hükümeti, Batı Şeria’daki yerleşim genişlemesinin iki devletli çözüm açısından ciddi tehdit oluşturduğunu savunurken İsrail yönetiminin kararlara yönelik tepkisi sürüyor. Son gelişmelerle beraber Londra-Tel Aviv hattındaki diplomatik ilişkiler yakından takip ediliyor.
