Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı’nın (UNCTAD) "Küresel Ticaret Güncellemesi" raporuna göre, dünya ticaretinin bu yıl yüzde 3,3 oranında büyüyerek 33 trilyon dolara ulaşması bekleniyor. Bu rakam, küresel ticaret hacmi açısından tüm zamanların en yüksek seviyesi olacak. Ancak ticaret savaşlarının genişleme riski ve jeopolitik gerilimler, 2025 görünümü üzerinde belirsizlik yaratıyor.

Küresel ticaretin bu büyümesinde, özellikle hizmet ticaretindeki yüzde 7’lik artış önemli bir rol oynuyor. Mal ticaretinde ise yıllık bazda yüzde 2’lik bir artış beklenirken, 2022’deki zirve seviyelerin altında kalacağı tahmin ediliyor.

Hizmetler sektöründeki büyüme, teknolojik gelişmeler ve dijitalleşmenin etkisiyle hız kazanırken, geleneksel mal ticaretinin daha yavaş büyümesi dikkat çekiyor.

Sektörel Değişimler ve Riskler

UNCTAD raporuna göre, enerji ve metal ticaretinde daralmalar görülüyor:

  • Enerji Ticareti: Üçüncü çeyrekte çeyreklik bazda yüzde 2, yıllık bazda ise yüzde 7 geriledi.
  • Metal Ticareti: Hem çeyreklik hem de yıllık bazda yüzde 3 daraldı.
  • Otomotiv Ticareti: Çeyreklik bazda yüzde 3 düşmesine rağmen, yıl sonunda yüzde 4 büyüme beklentisi bulunuyor.

Bu sektörlerdeki düşüşlere rağmen bilgi ve iletişim teknolojisi ile hazır giyim gibi yüksek büyüme gösteren sektörler, küresel ticarette çeşitlilik ve dayanıklılık fırsatları sunuyor.

Rapor, gelişmekte olan ekonomilerin daha yavaş bir ticaret büyümesiyle karşı karşıya kaldığını vurguluyor. Özellikle geleneksel sektörlerdeki düşüşler, bu ekonomiler için önemli bir zorluk teşkil ediyor. Ancak yüksek değerli sektörlere yapılacak yatırımların, bu ekonomilere ticarette çeşitlilik ve dayanıklılık sağlayabileceği ifade ediliyor.

UNCTAD Genel Sekreteri Rebeca Grynspan, gelişmekte olan ekonomilerin 2025’teki fırsatları değerlendirebilmesi için koordineli bir desteğe ihtiyaç duyduğunu belirterek şunları söyledi:

“Ticaret, sürdürülebilir kalkınmanın temel taşı olmaya devam ediyor. Ancak risklerin azaltılması ve ticaretin çeşitlendirilmesi için güçlü politikalara ihtiyaç var.”

Küresel ticaret, 2024 yılında büyümesini sürdürse de ticaret savaşlarının genişleme ihtimali ve jeopolitik zorluklar, önümüzdeki yıllar için belirsizlik yaratıyor. UNCTAD, bu risklere karşı ticaret politikalarının yeniden şekillendirilmesi ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerine yönelik adımlar atılması çağrısında bulunuyor.