Akaryakıt fiyatlarındaki hareketlilik sürerken sürücülerin gündeminde bu kez benzin ile motorin arasındaki fiyat farkı bulunuyor. Peki motorin fiyatları neden benzinden daha hızlı yükseliyor, dizeldeki artışın arkasında hangi gelişmeler var? Küresel enerji piyasalarında yaşanan arz sıkıntısı, Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların aksaması ve dizel yakıtın taşımacılıktan tarıma kadar geniş bir alanda kullanılması fiyatları yukarı taşıyan başlıca etkenler arasında gösteriliyor. Türkiye’de de motorin fiyatları birçok bölgede benzinin üzerinde seyrediyor. Güncel pompa fiyatları dağıtım şirketi ve şehre göre değişirken EPDK, akaryakıt bayi fiyatlarının günlük olarak takip edilebildiği verileri yayımlıyor.
Motorin Neden Benzinden Daha Hızlı Yükseliyor?
Motorin fiyatlarındaki hızlı artışın temelinde küresel arzın benzine göre daha sıkışık olması bulunuyor. Dizel yalnızca binek araçlarda kullanılmıyor; ağır yük taşımacılığı, otobüsler, tarım makineleri, iş makineleri, jeneratörler ve deniz taşımacılığında da önemli bir yakıt konumunda.
Bu nedenle motorine olan talep, fiyat yükselse dahi kısa sürede büyük ölçüde azalmakta zorlanıyor. Arz tarafında yaşanan herhangi bir aksama da fiyatlara daha hızlı yansıyabiliyor.
Basra Körfezi, dünya petrol ve petrol ürünleri ticaretinde önemli merkezlerden biri. Bölgedeki rafinerilerin dizel ve jet yakıtı üretimindeki ağırlığı nedeniyle sevkiyatların azalması küresel motorin arzını doğrudan etkileyebiliyor. Alternatif rafineri kapasitesinin kısa sürede aynı miktarı karşılayamaması da motorindeki fiyat baskısını artırıyor.
Türkiye’de pompa fiyatlarında da motorinin benzinin üzerinde kaldığı örnekler görülüyor. Fiyatlar şehir ve dağıtım şirketine göre değişmekle birlikte güncel listelerde motorinin litresi birçok noktada benzinden daha pahalı seviyelerde bulunuyor.
Motorin Fiyatları Ne Zaman Düşebilir?
Motorin fiyatlarının kalıcı biçimde gerilemesi için küresel arzın artması ve petrol ürünlerinin sevkiyatında yaşanan sorunların azalması gerekiyor. Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi üzerinden yapılan enerji taşımacılığının normale dönmesi, rafinerilerin üretim kapasitesinin yükselmesi ve ihracat kısıtlamalarının gevşemesi fiyatlar üzerinde aşağı yönlü etki oluşturabilir.
Ancak dizel yakıtın tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkların kısa sürede giderilmesi her zaman mümkün olmuyor. Yakıtın üretilmesi, sevk edilmesi ve ihtiyaç duyulan pazarlara ulaştırılması zaman aldığı için ham petrol fiyatlarında yaşanacak düşüşün motorin pompa fiyatlarına aynı hızda yansımaması mümkün.
Türkiye’de akaryakıt fiyatları uluslararası ürün fiyatları, döviz kuru, vergi kalemleri ve dağıtım maliyetleri gibi farklı unsurlara bağlı olarak değişiyor. EPDK’nın fiyat bültenleri de illere ve ürün türlerine göre bayi satış fiyatlarının izlenmesine imkân sağlıyor.
