İslam'ın iş ve ticaret hayatına temel ilke ve esaslar kazandırdığına dikkat çeken Diyanet İşleri Başkanlığı, bu Cuma hutbesinde "Ahilik" kavramını ele aldı. Hutbenin ana teması, dürüstlük ve merhametin ticarette hakim olması gerekliliği üzerine kurulmuştur.
Bu hutbede okunan ayet-i kerime ile Yüce Rabbimiz, karşılıklı rızaya dayanan ticaret dışında, mallarımızı haksız ve haram yollarla yemememiz gerektiğini belirtir: “Ey iman edenler! Karşılıklı rızaya dayanan ticaret dışında, mallarınızı aranızda haksız ve haram yollarla yemeyin ve kendinizi helak etmeyin. Şüphesiz Allah size karşı çok merhametlidir.”
Müminlerin ticarette sadece dünya kazancını değil, ahiret hesabını da gözetmesi gerektiğine vurgu yapılır. Haksız kazanç, karaborsacılık, fırsatçılık, kul ve kamu hakkını ihlal etmekten kaçınılmalıdır. İslam'a göre, kazanç elde etmek için her yol mübah değildir ve insan onurunun çiğnenmesine izin verilemez.
Ayrıca, müminler servet ve malın esiri olmamalıdır. Rızkına kimsenin hakkını bulaştırmamalı, haram lokma geçirmemelidir. Mümin, temel ihtiyaç maddelerini stoklayarak arz-talep dengesini bozmamalıdır. Ayrıca, ev ve işyeri sahipleri, kiracılarını mağdur etmemeli, insanların zor durumlarını istismar etmemelidir.
Diyanet İşleri Başkanlığı, Ahîlik teşkilatını hatırlatarak, eline, diline, beline sahip olmanın önemini vurgular. Ahîlik teşkilatının temel ilkesi, dürüstlük, güvenilirlik, kardeşlik, merhamet ve adaleti ticarete hâkim kılmaktır. Hz. Peygamber'in hadisine göre, dürüst ve güvenilir tüccarların ahirette peygamberler, sıddıklar ve şehitlerle bir arada olacakları müjdesi hatırlatılır.
Son yıllarda helal-haram hassasiyetinin azaldığı, ahlaki değerlerin ve hukuki ilkelerin göz ardı edildiği vurgulanırken, bu durumun değişmesi ve Ahilik ilkelerinin tekrar hayata geçirilmesi için çaba sarf edilmesi gerektiği üzerinde durulur. Hz. Peygamber'in "Dürüst ve güvenilir tüccar, ahirette peygamberler, sıddıklar ve şehitlerle beraber olacaktır." hadisi, bu gayretin önemini vurgular.
Hutbe sonunda, 2024 yılı Hac ön kayıtlarının başladığı bilgisi verilir ve bu kayıtların nasıl yapılacağına dair bilgiler paylaşılır. Özellikle ilk defa başvuracak olanların önemli tarihleri kaçırmamaları gerektiği hatırlatılır.
Cuma Namazının Kılınışı
Cuma hutbesinin ardından Cuma namazının nasıl kılınacağına dair bilgilere de yer verilir. Cuma namazının kılınışı özetle şu şekildedir:
Öğle ezanı okunduktan sonra dört rek'at Cuma namazının ilk sünneti kılınır.
Niyet ederken "Niyet ettim, Allah rızası için Cuma Namazının ilk sünnetini kılmaya" denilir.
İlk rekatta Sübhaneke okunur ve sonra Euzü Besmele çekilir.
Bütün rekatlarda Fâtiha ve zamm-ı süre okunur.
İlk oturuşta sadece Etteahiyyatü okunur.
Hutbe okunduktan sonra iki rek'at Cuma namazının farzı kılınır.
Son sünnetin ardından zuhr-i ahir, niyetiyle dört rekat daha namaz kılınır. Bu, öğle namazı olarak sayılır.
Son olarak, iki rek'at vaktin sünneti kılınır.
Cuma Namazının Rek'at Sayısı
Cuma namazının farzı iki rek'attır. Bunun yanı sıra farzdan önce dört rek'at, farzdan sonra dört rek'at olmak üzere toplam sekiz rek'at sünneti bulunur. Ancak İmam Ebû Yusuf ve İmam Muhammed'e göre farzdan sonra kılınacak sünnet altı rek'attır. Bu görüş, Hz. Ali'den rivayet edilmiştir ve farzdan sonra bir selamla dört, bir selamla da iki rek'at şeklinde kılınır.
