ABD’nin İran limanlarına yönelik bugün saat 17.00’de devreye almayı planladığı deniz ablukası öncesinde Hürmüz Boğazı’nda tanker hareketliliği sert şekilde yavaşladı. Dünyadaki ham petrol sevkiyatının önemli kısmını taşıyan hatta gemi geçişlerinin düşmesi, enerji piyasalarında yeni fiyat dalgası ihtimalini gündeme taşıdı. Uzmanlara göre bölgede yaşanan her yeni aksama, sadece akaryakıt maliyetlerini değil, üretimden taşımacılığa kadar geniş alanda maliyet baskısını büyütebilir. İlk veriler, petrol akışının son dönemde çok düşük seviyeye indiğini gösterirken, piyasalarda gözler saat 17.00 sonrasına çevrildi. Hürmüz’de yaşanacak uzun süreli tıkanma, dünya ticaretinde navlun maliyetlerini artırabilir, tedarik ağlarında yeni gecikmelere yol açabilir ve enflasyon üzerindeki baskıyı güçlendirebilir. Krizin enerji hattından çıkıp küresel ekonomi başlığına taşınması da bu nedenle yakından izleniyor.
Petrol Akışı Dip Seviyeye İndi
ABD Merkez Komutanlığı’nın açıklamasına göre İran limanlarına giren ve çıkan tüm gemileri kapsayan plan, enerji taşımacılığını doğrudan etkiledi. CNBC analizinde Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışının son ay içinde damla seviyesine kadar gerilediği aktarıldı. Küresel petrol arzının yüzde 20’ye yakınının geçtiği hatta yaşanan yavaşlama, piyasada arz tarafına dönük baskıyı artırdı. Tanker geçişlerindeki düşüş, rafinerilerden lojistik şirketlerine kadar geniş zincirde maliyet hesabını yeniden değiştirdi. Enerji koridorunda yaşanan bu sıkışma, sadece petrol sevkiyatını değil, deniz taşımacılığına bağlı pek çok kalemde yeni fiyat hareketlerinin önünü açtı.
Uzmanlar 150 Dolar Senaryosuna Dikkat Çekti
Quincy Institute Başkan Yardımcısı Trita Parsi, petrolün varil fiyatında 150 dolar seviyesinin görülebileceğini söyledi. Fed Watch Advisors’tan Ben Emons da gübre ve helyum gibi kritik emtia kalemlerinde maliyet artışının küresel enflasyonu hızlandırabileceğini kaydetti. CNBC’nin aktardığı değerlendirmelere göre IMF ile Dünya Bankası büyüme tahminlerinde aşağı yönlü güncelleme hazırlığında. Barclays ise Körfez’deki enerji altyapısına dönük olası saldırıların uzun sürecek arz sorunu doğurabileceğine dikkat çekti. Petrol tarafındaki daralma, sadece enerjiyle sınırlı kalmadı; gübre, tekstil ve sanayi ürünlerinde tedarik akışı da baskı altına girdi. Analizlerde, İran petrolünün büyük alıcıları arasında yer alan Çin ile Hindistan’ın da süreçten doğrudan etkileneceği ifade edildi.
