İngiltere ile birlikte dört Avrupa ülkesi, Rus muhalefet lideri Alexei Navalni’nin ölümüne ilişkin yeni bir açıklama yaptı. Şubat 2024’te Rusya’da tutuklu bulunduğu cezaevinde hayatını kaybeden Navalni’nin ölüm nedenine ilişkin yürütülen incelemelerin ardından Moskova yönetimi sorumlu tutuldu. Ortak açıklamada, Navalni’den alınan numunelerde “epibatidin” adlı toksinin tespit edildiği bildirildi. Söz konusu maddenin Güney Amerika’da bulunan zehirli ok kurbağalarından elde edilen güçlü bir toksin olduğu ifade edildi. Açıklamada, Navalni’nin doğal nedenlerle yaşamını yitirdiği yönündeki Rusya’nın resmi tezine katılınmadığı belirtilerek, elde edilen bulguların zehirlenme ihtimaline işaret ettiği kaydedildi. Beş ülkenin dışişleri bakanlıkları tarafından yapılan duyuru, uluslararası kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Ortak Açıklamada Epibatidin Vurgusu
İngiltere, İsveç, Almanya, Fransa ve Hollanda Dışişleri Bakanlıkları tarafından yayımlanan ortak metinde, Navalni’nin vücudundan alınan örneklerde epibatidin maddesinin varlığının analizlerle doğrulandığı belirtildi. Açıklamada, epibatidinin Güney Amerika’daki zehirli ok kurbağalarında bulunan yüksek toksisiteye sahip bir madde olduğu ve Rusya’da doğal olarak bulunmadığı ifade edildi.
Beş ülke, Navalni’nin cezaevinde bulunduğu sırada hayatını kaybetmiş olmasına dikkat çekerek, söz konusu toksinin verilmesi için gerekli imkan ve koşulların Rusya’nın kontrolünde olduğu değerlendirmesinde bulundu. Rusya ise Navalni’nin doğal nedenlerle hayatını kaybettiğini savunuyor.
OPCW’ye Başvuru Yapıldı
Ortak açıklamada ayrıca Rusya’nın uluslararası hukuka ve Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ne yönelik yükümlülüklerine değinildi. İngiltere ve müttefik ülkelerin daimi temsilcilerinin, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne başvurarak Rusya’nın sözleşmeyi ihlal ettiğini bildirdiği aktarıldı.
Açıklamada, Rusya’nın tüm kimyasal silah stoklarını imha etmediğine yönelik değerlendirmelere yer verilirken, ilgili ülkelerin konuyu uluslararası platformlarda gündemde tutmaya devam edeceği belirtildi.
