ABD istihbarat raporları, Orta Doğu’daki savaş sürerken kritik bir gerçeği ortaya koydu. Küresel petrol ticaretinin en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın, savaş sona erse bile kısa vadede askeri güçle açılamayacağı değerlendiriliyor.
İran Stratejik Avantajını Koruyor
Rapora göre İran, boğaz üzerindeki kontrolünü en güçlü kozlarından biri olarak kullanıyor. Dünya petrol sevkiyatının yaklaşık beşte birinin geçtiği bu kritik noktada İran’ın askeri yöntemlerle etkisiz hale getirilmesinin “neredeyse imkansız” olduğu ifade ediliyor.
ABD ve Batılı uzmanlar, boğazın tamamen açılmasının ancak uzun vadeli süreçlerle mümkün olabileceğini belirtirken, mevcut durumda İran’ın sınırlı geçişlere izin vererek ekonomik avantaj sağladığı öne sürülüyor.
Gemilere Geçiş İçin Ücret İddiası
Uluslararası kaynaklara göre İran, bazı ülkelerin gemilerine geçiş izni verirken belirli ücretler talep ediyor. Çin, Hindistan, Pakistan ve Türkiye bağlantılı bazı gemilerin geçişine izin verildiği iddia edilirken, ABD ve müttefiklerine ait gemilerin büyük ölçüde engellendiği belirtiliyor.
Geçiş yapan tankerlerden 2 milyon dolara kadar ücret alındığı yönündeki iddialar, bölgedeki ekonomik ve stratejik dengeleri daha da karmaşık hale getiriyor.Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, küresel enerji piyasalarını da doğrudan etkiledi. Avrupa’da enerji fiyatları yükselirken, Asya’da ciddi bir petrol arz sıkıntısı yaşandığı ifade ediliyor.Uzmanlar, bu durumun devam etmesi halinde küresel ekonomide zincirleme etkiler oluşabileceği ve özellikle enerjiye bağımlı ülkelerin daha fazla baskı altında kalacağı uyarısında bulunuyor.
Diplomasi Ön Planda Askeri Seçenek Zayıf
Analizlere göre boğazın güvenli şekilde açılması ancak diplomasi ve uluslararası baskı yoluyla mümkün olabilir. Emmanuel Macron askeri müdahalenin gerçekçi olmadığını belirtirken, İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper İran’ın küresel ekonomiyi zor durumda bıraktığını ifade etti.Kırktan fazla ülkenin temsilcileri, siyasi ve ekonomik yaptırımları değerlendirmek üzere bir araya gelirken, askeri müdahale seçeneğinin gündemde olmadığı bildirildi.
ABD ve İsrail saldırılarının İran’ın klasik deniz gücünü zayıflattığı ancak asıl tehdidin devam ettiği belirtiliyor. Kara konuşlu gemisavar füzeler, insansız hava araçları, süratli saldırı botları ve küçük denizaltılar, bölgedeki deniz trafiğini ciddi şekilde tehdit etmeyi sürdürüyor.ABD Başkanı Donald Trump ise İran’a yönelik sert açıklamalar yaparak operasyonların sürebileceği mesajını verdi.
