Türkiye’de en ölümcül kanser türlerinden biri olan akciğer kanseri, artık yalnızca sigara içenlerin değil, büyük şehirlerde yaşayan herkesin ciddi bir tehdidi hâline geldi. Uzmanlar özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi metropollerde yaşayan bireylerin risk altında olduğuna dikkat çekiyor.
Akciğer kanseri çoğu zaman belirti vermeden ilerlediği için fark edildiğinde genellikle geç kalınmış oluyor. Bu nedenle erken teşhis hayati önem taşıyor. 2025 yılı itibarıyla Türkiye’de yıllık vaka sayısı 40 binin üzerinde, ve bu rakamın yükselişinde çevresel faktörlerin payı oldukça büyük.
Neden Özellikle Büyükşehirlerde Risk Yükseldi?
Göğüs hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Hakan Harputluoğlu, sigaranın hâlâ birincil neden olduğunu ancak kentleşme, çevresel toksinler ve hava kirliliğinin artık göz ardı edilemeyeceğini belirtiyor.
Doç. Dr. Murat Akkuş ise İstanbul, Ankara ve İzmir gibi şehirlerde yaşayanların, kırsal bölgelerde yaşayanlara göre akciğer kanserine yakalanma riskinin yüzde 20 ila 40 daha fazla olduğunu söylüyor. Bu farkın başlıca sebepleri:
PM2.5 ve NO2 gibi hava kirliliği göstergelerinin Dünya Sağlık Örgütü sınırlarının çok üzerinde olması
Egzoz dumanı ve dizel partiküllerinin kanserojen etkileri
Radon gazı, asbest ve yoğun stres gibi çevresel tetikleyiciler
Pasif içicilik ve kapalı alanlardaki tütün dumanına maruz kalma
Tüm bu faktörler, sadece sigara değil; yaşam çevresiyle ilgili riskleri de beraberinde getiriyor. Uzmanlar, akciğer kanserini önlemede hava kalitesi iyileştirmeleri ve çevresel politikaların da en az tütün kontrolü kadar önemli olduğunu vurguluyor.
Bu Belirtileri Hafife Almayın: Erken Teşhis Hayat Kurtarır
Akciğer kanseri erken evrede genellikle belirti vermez. Ancak bazı sinyaller, hastalığın habercisi olabilir. Prof. Dr. Harputluoğlu’na göre en yaygın belirtiler şunlardır:
Geçmeyen, kronik ve inatçı öksürük
Göğüs ağrısı
Nefes darlığı
Balgamda kan
Açıklanamayan kilo kaybı ve iştahsızlık
Sürekli halsizlik ve yorgunluk
Tekrarlayan zatürre veya ses kısıklığı
Doç. Dr. Akkuş, özellikle sigara içen veya geçmişte içmiş olan bireylerde öksürüğün karakter değiştirmesi (daha sık, daha şiddetli veya balgamlı hâle gelmesi) durumunda mutlaka bir göğüs hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini söylüyor.
