İngiltere’nin başkenti Londra’da bulunan Highgate Mezarlığı, geçtiğimiz günlerde sıra dışı bir görüntüye ev sahipliği yaptı. Karl Marx’ın anıt mezarının başına bırakılan bir Labubu figürü, sosyal medya kullanıcılarının dikkatini çekti. Görüntü kısa sürede paylaşım rekorları kırarken, olay yalnızca nostaljik bir oyuncak anısı olmanın ötesine geçti. Mezarlık ziyaretiyle popüler kültürün buluştuğu bu kare, dikkatleri yeniden “nekroturizm” kavramına çevirdi.
“Nekroturizm” ya da bir diğer adıyla mezarlık turizmi, son yıllarda hızla büyüyen bir kültürel eğilim olarak öne çıkıyor. Tarihi mezarlıkları ziyaret etmeyi, ölümler üzerinden kent kültürüyle ilişki kurmayı temel alan bu seyahat biçimi, özellikle Avrupa kentlerinde yaygınlık kazanmış durumda.
İtalya merkezli NSS MAG dergisine göre, bu tür ziyaretler ilk bakışta tuhaf bir merak gibi görünse de, mezarlıkların artık yalnızca yas tutma alanı değil, kültürel ve kişisel etkileşim mekânlarına dönüştüğü görülüyor. Highgate Mezarlığı'na bırakılan Labubu figürü de bu dönüşümün güncel bir örneği olarak değerlendiriliyor.
Dergide yer alan analizde, Marx’ın mezarına bırakılan figürün “ironik bir paradoks” içerdiği belirtiliyor. Çünkü Labubu, ticari olarak çok satan, sınırlı sayıda üretilen ve karaborsada el değiştiren bir ürün. Bu da, kapitalizmin en çarpıcı tüketim örneklerinden biri olarak görülüyor. Dolayısıyla, Marx’ın fikirlerini benimseyen biri tarafından bu figürün mezara bırakılması, hem dikkat çekici hem de çelişkili bir mesaj olarak okunuyor.
Highgate Mezarlığı’ndaki bu örnek, sadece bireysel bir ziyaretin ötesinde, dünya genelinde hızla büyüyen karanlık turizm (dark tourism) pazarının da bir yansıması.
Grand View Research verilerine göre bu alan, 2023 yılında 31.89 milyar dolar hacme ulaşırken, 2030 itibarıyla bu rakamın 38.64 milyar doları bulması bekleniyor. Başka bir çalışmaya göre bu tahmin daha da ileriye taşınıyor: Market.us, sektörün 2033’te 40.2 milyar dolara ulaşacağını öngörüyor. Bu göstergeler, ölüm, yas, geçmiş ve mekânla kurulan ilişki biçiminin yeniden tanımlandığını ortaya koyuyor.
Karl Marx Kimdir?
1818-1883 yılları arasında yaşamış olan Karl Marx, Alman filozof, siyaset teorisyeni, tarihçi ve ekonomist olarak modern dünyanın politik düşünce sistemlerine yön veren figürlerden biri oldu.
Friedrich Engels ile birlikte kaleme aldığı Komünist Manifesto (1848), işçi sınıfı hareketlerinin ideolojik temelini oluştururken; Das Kapital (1867) adlı eseri, kapitalist üretim biçimi, emek-değer ilişkisi ve sınıf çatışmasını derinlemesine inceledi.
Marx’a göre, tarihin temel dinamiği sınıf mücadelesidir ve kapitalist sistemin sonunda yerini sosyalist ve ardından sınıfsız, devletsiz bir toplum düzenine bırakması kaçınılmazdır.
