Kene temasının ardından ortaya çıkan belirtilerin yalnızca Kırım Kongo Kanamalı Ateşi açısından değerlendirilmemesi gerekiyor. Acil Tıp Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, farklı kene türlerinin Lyme hastalığı ve riketsiya enfeksiyonlarıyla ilişkili olabildiğini belirterek temas sonrasında ciltte giderek genişleyen halka şeklindeki kızarıklık, ateş, halsizlik, baş ağrısı, kas ağrısı, döküntü veya ısırık noktasında kabuklu yara görülmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiğini anlattı. Lyme hastalığında görülebilen ve eritema migrans adı verilen döküntü, kene temasından sonraki günlerde gelişerek zaman içinde genişleyebiliyor. Ateş, baş ağrısı, yorgunluk, kas ve eklem ağrıları da tabloya eşlik edebiliyor. CDC verileri de Lyme hastalığında genişleyen cilt döküntüsünün sık karşılaşılan erken belirtiler arasında yer aldığını gösteriyor. Kırsal alan, ormanlık bölge, piknik alanı veya hayvanlarla temasın ardından vücudun kene açısından kontrol edilmesi ve tutunan kenenin uygun yöntemle uzaklaştırılması önem taşıyor. Dünya Sağlık Örgütü de kene kaynaklı hastalıklardan korunmak için koruyucu kıyafet kullanımını, cildin düzenli kontrolünü ve kenelerin güvenli şekilde çıkarılmasını öneriyor.
Kenenin Üzerine Kolonya, Yağ Veya Kimyasal Madde Dökmeyin
Dr. Öğr. Üyesi Gültekin Akyol, vücuda tutunmuş kenenin mümkün olan en kısa sürede uygun yöntemle çıkarılması gerektiğini söyledi. Kenenin üzerine kolonya, alkol, yağ, deterjan dökmek, yakmaya çalışmak veya keneyi sıkmak yerine cımbızla deriye en yakın noktadan tutulup ezilmeden çıkarılması gerektiğini aktardı.CDC de kene çıkarılırken vazelin, ısı, oje veya farklı maddeler kullanılmamasını öneriyor. Kurumun güncel bilgilendirmesinde kenenin cilde yakın noktadan ince uçlu cımbızla tutulması ve düzenli hareketle yukarı doğru çekilmesi tavsiye ediliyor.Lyme hastalığında kene temasından 3 ila 30 gün sonra ateş, baş ağrısı, yorgunluk, kas ve eklem ağrılarıyla beraber genişleyen kızarıklık ortaya çıkabiliyor. CDC, söz konusu döküntünün günler içinde büyüyebildiğini ve her hastada görülmeyebileceğini belirtiyor.Akyol, bazı riketsiya enfeksiyonlarında yüksek ateş, baş ağrısı, döküntü, tutunma noktasında koyu renkli kabuklu yara ve lenf bezlerinde büyüme görülebileceğini ifade etti. Kene teması sonrasında gelişen belirtilerin doktora aktarılması gerektiğini söyledi.
Kene Teması Sonrası Belirtiler Takip Edilmeli
Akyol, KKKA açısından kene temasının ardından ilk 10 günlük dönemde ateş, halsizlik, iştahsızlık, baş ağrısı, yaygın kas ağrısı, bulantı, kusma veya ishal gelişmesi halinde sağlık kuruluşuna başvurulmasını önerdi. Yüksek ateş, kanama bulguları, bilinç değişikliği, tekrarlayan kusma veya genel durumdaki hızlı bozulmanın acil değerlendirme gerektirebileceğini aktardı.
Dünya Sağlık Örgütü, KKKA’nın kene temasıyla bulaşabildiğini ve korunmada cilt ile kıyafetlerin düzenli kontrol edilmesinin önemli olduğunu bildiriyor. Uzun kollu giysiler, uzun pantolonlar ve kenenin daha kolay fark edilmesini sağlayan açık renk kıyafetler tavsiye edilen önlemler arasında bulunuyor.
Kırsal alandan dönüldüğünde koltuk altı, kasık, diz arkası, kulak çevresi, ense ve saçlı deri gibi bölgelerin kontrol edilmesi gerekiyor. Çocuklarda saçlı deri ile kulak arkalarının da gözden geçirilmesi öneriliyor. Kenenin erken fark edilmesi ve doğru yöntemle uzaklaştırılması, kene kaynaklı hastalıklardan korunmaya yardımcı oluyor.
