TikTok ve Instagram gibi sosyal medya platformlarında son dönemde yaygınlaşan yeni bir sağlık trendi, uzmanların dikkatini çekmiş durumda. “Fibremaxxing” adı verilen bu akım, günlük lif (posa) tüketimini yüksek dozlara çıkarmayı teşvik ediyor. Ancak uzmanlar, bu eğilimin özellikle su tüketimiyle birlikte dengelenmediği takdirde ciddi sağlık sorunlarına neden olabileceği uyarısında bulunuyor.

İngiltere’nin Westminster Üniversitesi Yaşam Bilimleri Fakültesi'nde kıdemli öğretim üyesi Lewis Mattin, The Conversation platformunda kaleme aldığı yazıda, lif tüketiminin sağlık açısından kritik önemine vurgu yaparken, son dönemde ortaya çıkan bu aşırı tüketim akımının risklerini değerlendirdi.

İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) verilerine göre, yetişkinlerin günlük en az 30 gram lif tüketmesi öneriliyor. Ancak yapılan araştırmalar, nüfusun büyük çoğunluğunun bu hedefin oldukça altında kaldığını gösteriyor. Bu durumun en önemli nedenlerinden biri, kalori alımının büyük oranda ultra işlenmiş gıdalardan sağlanması olarak öne çıkıyor.

Yüzde 54 oranında yetişkinlerin ve yüzde 66 oranında gençlerin enerjisini bu tip ürünlerden alması, lif ve mikro besin bakımından yetersiz bir beslenme biçimini beraberinde getiriyor. Uzmanlara göre bu durum; bağırsak sorunları, bağışıklık zayıflığı ve kilo artışı gibi çeşitli rahatsızlıklara yol açabiliyor.

Lifin sağlığa faydaları arasında kabızlığı önleme, kan şekeri düzenleme, tip 2 diyabet riskini azaltma, kötü kolesterolü düşürme ve kalp sağlığını koruma gibi etkiler yer alıyor. Ancak Mattin, bu faydaların aşırı tüketimle birlikte zarar doğurabileceği konusunda uyarıyor. “Fibremaxxing” kapsamında bazı bireyler günlük lif tüketimini 50 ila 100 gram seviyesine çıkarıyor. Bu dozun uzun vadeli etkileri henüz bilimsel olarak yeterince araştırılmış değil.

Aşırı lif tüketimi özellikle yeterli su alınmadığında şişkinlik, kabızlık, gaz, kramp ve bazı mikro besinlerin emiliminde azalma gibi sorunlara neden olabiliyor. Bunun yanında, lif takviyelerinin veya toz formundaki ürünlerin aşırı kullanımı, diğer temel besin gruplarının (protein, karbonhidrat, yağ) yeterince alınmamasıyla beslenme dengesinin bozulmasına yol açabiliyor.

Dengeli bir lif tüketimi için uzmanların önerileri arasında şu maddeler yer alıyor:

  • Kahvaltıda tam tahıllı ekmek tercih edilmesi

  • Meyvelerin kabuklarıyla birlikte tüketilmesi

  • Akşam yemeklerine mercimek, baklagil ve soğan gibi lif açısından zengin içerikler eklenmesi

  • Ara öğünlerde kuruyemişler ve tohumlara (örneğin kabak çekirdeği) yer verilmesi

Uzmanlar, lif alımının zamanla ve kademeli şekilde artırılması, bol su tüketimiyle desteklenmesi ve takviyelere başvurulmadan önce dengeli bir beslenme planı oluşturulması gerektiğini vurguluyor.