Türkiye, kök hücre nakli alanında sahip olduğu deneyim ve altyapı ile uluslararası hastaların da tercih ettiği merkezler arasında yer alıyor. Türk Hematoloji Derneği’nin düzenlediği 18. Kemik İliği Transplantasyonu ve Hücresel Tedaviler Kongresi’nde paylaşılan verilere göre, bu yıl Balkanlar ve Orta Asya başta olmak üzere farklı ülkelerden 110 hasta kök hücre nakli için Türkiye’ye geldi. Geçen yıl ise toplam 4 bin 215 kök hücre nakli gerçekleştirildi. Uzmanlar, Türkiye’nin hem erişkin hem de pediatrik hastalarda geniş bir tecrübeye sahip olduğunu belirtiyor.
Hangi Hastalıklarda Uygulanıyor
Türk Hematoloji Derneği Genel Sekreteri Prof. Dr. Elif Birtaş Ateşoğlu, kök hücrelerin kemik iliğinde bulunan ve kan hücrelerini üreten ana hücreler olduğunu ifade etti. Kök hücre naklinin, hastaya kök hücre verilmesi işlemi olduğunu belirten Ateşoğlu, hastanın kendi hücreleri kullanıldığında buna otolog nakil, başka bir sağlıklı donörden alınan hücrelerle yapılan işleme ise allojeneik nakil adı verildiğini aktardı.
Allojeneik kök hücre naklinin akut lösemi ve lenfoma gibi kanser türlerinin yanı sıra aplastik anemi, bazı genetik hastalıklar ve bağışıklık sistemi hastalıklarında da uygulandığı belirtildi. Nakil ile hastaya sağlıklı bir kemik iliği kazandırılması hedefleniyor.
Donör Süreci Ve TÜRKÖK
Allojeneik nakillerde donör uyumu için HLA doku grubu testinin yapıldığı ifade edildi. Uygun donörün öncelikle tam uyumlu kardeş olmasının tercih edildiği, kardeşler arasında tam uyum ihtimalinin yüzde 25 olduğu belirtildi. Uyumlu aile içi donör bulunamazsa ulusal doku bankası olan TÜRKÖK üzerinden tarama yapılıyor. Gerekli durumlarda uluslararası donör bankalarına da başvurulabiliyor.
Kök hücre bağışçısı olmak isteyenlerin 18-35 yaş aralığında ve sağlıklı bireyler olması gerekiyor. HLA tiplendirmesi koldan alınan kan örneği ile yapılıyor. Bağış işlemi çoğunlukla kol kanından gerçekleştiriliyor ve gönüllülük esasına dayanıyor.
4 Bin 215 Nakil Gerçekleştirildi
Türkiye’de 1990’lı yıllarda kurulan kemik iliği bankalarıyla başlayan süreç bugün 115 pediatrik ve erişkin nakil merkezinde devam ediyor. Açıklanan verilere göre geçen yıl 1.681 allojeneik ve 2.534 otolog olmak üzere toplam 4.215 kök hücre nakli yapıldı. Ayrıca yurtdışından gelen 110 hastaya da Türkiye’de nakil gerçekleştirildi.
Uzmanlar, kök hücre bağışının birçok hasta için hayati önem taşıdığını ve gönüllü donör sayısının artmasının tedavi süreçlerine katkı sağlayacağını ifade ediyor.
