Türkiye Öz Bakım Araştırması, toplumun sağlık yönetiminde uzun vadeli ve koruyucu alışkanlıklar yerine çoğunlukla günlük sorunları gidermeye yönelik adımları tercih ettiğini ortaya koydu. Türkiye’yi temsil eden 2 bin 8 tüketici ile yapılan araştırmaya göre katılımcıların yüzde 50’si, yaşadığı sağlık sorununun şiddeti ne olursa olsun doğrudan acil servise başvurabileceğini belirtiyor. Öz bakım denildiğinde ağız ve diş sağlığı, cilt bakımı ve psikolojik iyi oluş öne çıkarken son bir ayda en sık uygulanan davranışın su tüketimine dikkat etmek olduğu görüldü. Doktorlar ve eczacılar en güvenilir sağlık bilgi kaynakları olmayı sürdürürken sosyal medya ile fenomenler listenin sonunda yer aldı.
Öz Bakım Alışkanlıklarında Hangi Davranışlar Öne Çıktı
Haleon tarafından Ipsos Türkiye iş birliği ve Prof. Dr. Barkın Berk danışmanlığında gerçekleştirilen araştırmada 2 bin 8 kişiyle nicel web anketi, 72 katılımcıyla ise çevrim içi görüşme yapıldı. Çalışma, 2022 ile 2025 yılları arasında sosyal medya platformları ve forumlarda yapılan organik paylaşımların incelenmesiyle de desteklendi.
Eczacı araştırması kapsamında Türkiye’nin farklı bölgelerinden ve farklı eczane türlerinden 301 eczacıyla anket gerçekleştirildi. Altı büyük şehirde görev yapan dokuz eczacıyla da derinlemesine görüşmeler yapıldı.
Sonuçlara göre öz bakım, toplumun önemli bir bölümü tarafından sağlığı uzun vadede koruyan bütüncül bir süreç olarak değil, yorgunluk veya rahatsızlık ortaya çıktığında daha iyi hissetmek amacıyla yapılan küçük uygulamalar şeklinde görülüyor.
Öz bakım kapsamında en fazla ağız ve diş sağlığına yönelik ürünler tercih edilirken bu alanı cilt bakımı ve psikolojik iyi oluş takip ediyor. Bakımlı görünmek ve fiziksel aktivite de öne çıkan diğer başlıklar arasında bulunuyor.
Katılımcıların son bir ayda en sık gerçekleştirdiği öz bakım davranışının yeterli su tüketmek olduğu belirlendi. Dengeli beslenmek, yürüyüş yapmak ve gıda takviyesi kullanmak da yaygın davranışlar arasında yer aldı. Toplumun ortalama uyku süresi yedi saat olarak ölçülürken daha iyi hissetmek amacıyla en sık tercih edilen aktivitenin yürüyüş olduğu görüldü.
Acil Servisler Neden Hızlı Çözüm Noktası Olarak Görülüyor
Araştırmaya katılanların yüzde 50’si, sağlık sorununun şiddet seviyesi ne olursa olsun doğrudan acil servise başvurabileceğini belirtti. Hafif semptomların aile hekimliği, eczacı danışmanlığı veya uygun öz bakım yöntemleriyle yönetilmesi yerine acil servislerin hızlı bir çözüm noktası olarak görülmesinin sağlık sistemi üzerindeki yükü artırdığı değerlendirildi.
Sağlık konusunda en çok güvenilen bilgi kaynaklarının yüzde 84 ile doktorlar ve yüzde 79 ile eczacılar olduğu belirlendi. Sosyal medyaya güvenenlerin oranı yüzde 12’de, fenomenlere güvenenlerin oranı ise yüzde 9’da kaldı. İnternetten edinilen sağlık bilgilerinin doğrulanmasında da eczacıların önemli bir role sahip olduğu görüldü.
Katılımcıların yalnızca yüzde 24’ü gün içerisindeki enerji seviyesini yeterli bulduğunu belirtirken yüzde 52’si enerji ve zindeliğini desteklemek için vitamin veya takviye kullandığını ifade etti. D vitamini, B12 vitamini, C vitamini ve magnezyum en fazla tercih edilen içerikler arasında yer aldı.
Son bir yılda en sık karşılaşılan sağlık sorunları arasında soğuk algınlığı ve grip, kas ve eklem ağrıları ile baş ağrısı ve migren öne çıktı. Ağrı kesicilerin yüzde 69 ile en yaygın kullanılan ürünlerden biri olduğu, soğuk algınlığı ilaçlarının ise yüzde 56 oranında tercih edildiği belirlendi.
