Bilim dünyası, bu yıl ortaya çıkması beklenen güçlü El Nino hava olayıyla ilgili dikkat çeken değerlendirmeler paylaştı. Uzmanlara göre Pasifik Okyanusu’nda ölçülen sıcaklık artışları, tarihte iz bırakan 1877-78 El Nino’sundan bile daha yüksek seviyelere ulaşabilir. 19. yüzyılın sonlarında yaşanan ve milyonlarca insanın yaşamını yitirdiği iklim krizi, kuraklık ve salgın hastalıklarla geniş coğrafyaları etkilemişti. Bugün yapılan iklim modellemeleri ise benzer bir sürecin daha sert koşullarla yaşanabileceğine işaret ediyor. Okyanus ve atmosfer sıcaklıklarının geçmişe kıyasla daha yüksek olması, oluşabilecek hava olaylarının etkisini artırabilecek faktörler arasında gösteriliyor. Bilim insanları, gelişmiş erken uyarı sistemlerine rağmen küresel ölçekte tarım, su kaynakları ve ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar doğurabilecek bir tabloya karşı hazırlıklı olunması gerektiğini belirtiyor.

Okyanus Sıcaklıkları Rekor Seviyeye Yaklaşıyor

1877 yılında Pasifik Okyanusu’nun bazı bölgelerinde su sıcaklıkları mevsim normallerinin 2,7 derece üzerine çıkmıştı. Bu artış, dünya genelinde yağış düzenlerini bozmuş ve uzun süreli kuraklıkları beraberinde getirmişti. Tarihe “Büyük Kıtlık” olarak geçen süreçte, ürün kayıpları ve yayılan hastalıklar nedeniyle yaklaşık 50 milyon kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor.

Güncel tahminlerde ise sıcaklık artışının 3 dereceyi aşabileceği ifade ediliyor. Bu ihtimalin gerçekleşmesi durumunda çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığı yüzde 25 olarak hesaplanıyor. İklim uzmanları, mevcut verilerin güçlü bir El Nino oluşumuna işaret ettiğini aktarıyor.

Küresel Etkiler Geniş Bir Coğrafyaya Yayılabilir

Washington State University öğretim üyesi Deepti Singh, 1870’li yıllarda görülen çok yıllı kuraklıkların yeniden gündeme gelebileceğini söyledi. Singh, günümüzde atmosfer ve okyanusların daha sıcak olduğunu, bu nedenle aşırı hava olaylarının daha sert koşullarda yaşanabileceğini dile getirdi.İklim bilimci Katharine Hayhoe ise olası bir sürecin insan toplumu ve refahı üzerinde geniş kapsamlı etkiler oluşturabileceğini belirtti.

1877-78 döneminde Hindistan’da muson yağmurları durmuş, Kuzey Çin’de tarım üretimi büyük darbe almış, Brezilya’da nehirler kuruma noktasına gelmişti. Afrika, Güneydoğu Asya ve Avustralya’nın bazı bölgelerinde de kuraklık ve orman yangınları görülmüştü. Yaşanan kıtlıkların ardından sıtma, kolera, çiçek hastalığı ve dizanteri gibi hastalıklar yayılmıştı.

Uzmanlar, günümüzde iklim izleme ve erken uyarı sistemlerinin geçmişe göre daha gelişmiş olduğunu ifade ediyor. Buna karşın güçlü bir El Nino’nun küresel gıda güvenliği, su kaynakları ve ekonomik dengeler üzerinde belirleyici etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.